TL;DR: Mój zestaw AM5 ma dziwną historię problemów ze stabilnością przy różnych konfiguracjach GPU/MOBO. Przypadek 1 naprawił BIOS, Przypadek 2 (błędy 0xEF) reinstall systemu. Obecny Przypadek 3: Włączenie profilu EXPO 1 na płycie Gigabyte B650 Eagle AX (BIOS F39) kończy się brakiem bootowania i świecącą diodą DRAM, nawet po zostawieniu komputera na całą noc.
Aktualna specyfikacja:
Procesor: AMD Ryzen 5 7500F
Karta graficzna: MSI Radeon RX 6750 XT Mech
Płyta główna: Gigabyte B650 Eagle AX (rev 1.1) – BIOS F39 (najnowszy)
Pamięć RAM: Patriot Viper Venom 2x16GB 6000MHz CL30
Dysk: PNY CS2150 1TB
Zasilacz: SilentiumPC Vero L3 600W
Historia problemów:
Przypadek 1: Listopad 2025
Konfiguracja: Płyta B850 Pro RS + Radeon 5700 XT Aorus.
Objawy: Komputer nagle wyłączył się podczas gry. Brak reakcji na przycisk reset na obudowie – konieczne było odcięcie zasilania przełącznikiem na zasilaczu.
Zachowanie: Po uruchomieniu, przy ekranie logowania do Windowsa, ekran nagle gasł, wiatraki na karcie przestawały się kręcić, a komputer całkowicie przestawał reagować.
Troubleshooting: W procedurze naprawy Windowsa nie działała mysz ani klawiatura. Dopiero bootowalny pendrive pozwolił wejść w tryb awaryjny. Po odinstalowaniu sterowników GPU system wstawał normalnie, ale każda próba ich instalacji kończyła się powrotem do czarnego ekranu.
Rozwiązanie: Pomogła dopiero aktualizacja BIOSu płyty głównej.
STYCZEŃ 2026: zmiana płyty głównej na Gigabyte B650 Eagle AX rev 1.1 - wszystko działało bez problemu.
Przypadek 2: Czwartek 14.03.2026 (Modernizacja)
Konfiguracja: zmiana karty na MSI 6750 XT.
Objawy: Po wymianie karty i pobraniu sterowników sytuacja z listopada wróciła (czarne ekrany). Tym razem jednak myszka i klawiatura działały w trybie troubleshootingu.
Błędy: 1. Narzędzie do naprawy systemu nie mogło naprawić komputera. Plik dziennika: c:\windows\system32\logfiles\srt\srttrail.txt 2. Blue Screen: Your device ran into a problem... Stop Code: CRITICAL_PROCESS_DIED (0xEF)
Rozwiązanie: Ku mojemu zaskoczeniu, czysty reinstall systemu rozwiązał problem i wszystko wróciło do normy aż do momentu próby włączenia EXPO.
Przypadek 3: Obecna sytuacja (Problem z EXPO)
Objawy: Komputer działa stabilnie na ustawieniach domyślnych (JEDEC). W momencie włączenia EXPO 1 w BIOSie i zapisaniu ustawień, system nie bootuje.
Zachowanie: Na płycie świeci się czerwona dioda DRAM LED. Wiedząc o procedurze memory trainingu na AM5, zostawiłem komputer włączony na całą noc. Niestety rano sytuacja była identyczna – dioda nadal świeciła, obrazu brak. BIOS jest w najnowszej wersji F39. Znalazłem niemal identyczny problem w tym wątku: Link do Reddita: https://www.reddit.com/r/buildapc/comments/1ot161o/expo_enabled_causes_infinite_restart_hang_yellow/
Sprzęt zakupiony na testy/podmianę:
Mam pod ręką poniższe podzespoły, ale zastanawiam się, od czego zacząć, żeby niczego nie uszkodzić:
Ryzen 7 7800X3D: To mój docelowy upgrade, ale boję się go wkładać do systemu, który zachowuje się niestabilnie.
Zasilacz GIGABYTE UD750GM PG5 V2 (750W Gold): Zastanawiam się, czy obecne 600W to nie za mało na stabilny rozruch przy treningu pamięci.
Dysk M.2 Lexar NM620 256GB: Do testowej instalacji systemu.
Radeon RX 5700 XT: Leży w pudełku, mogę go użyć do sprawdzenia, czy to nie konflikt z GPU.
Pytania do Was:
Skoro świeci się dioda DRAM, to czy warto bawić się w ręczne ustawianie napięć (SoC, DRAM) i częstotliwości (np. 5800MHz zamiast 6000)? Jakie wartości będą bezpieczne?
Czy objawy z poprzednich przypadków (problemy ze sterownikami, błędy 0xEF) mogły być w rzeczywistości ukrytą niestabilnością pamięci RAM, która teraz przy EXPO objawiła się całkowitym brakiem bootowania?
Czy ryzykować wkładanie 7800X3D? Może kontroler pamięci (IMC) w tym procesorze lepiej poradzi sobie z profilem 6000MHz niż ten w 7500F?
Czy ktoś z Was miał podobne "przygody" na płytach Gigabyte B650 i najnowszych BIOSach?
Będę wdzięczny za każdą sugestię, bo walka z tym zestawem zajmuje mi już sporo czasu.