AMDK11

DiamondRapids 192 rdzenie P:

NovaLake?

Nie mam problemu, bo mam platformę AM5 i Ryzen 5 9600X. Czekam ze stoickim spokojem, jak rozwinie się sytuacja między Zen6 i NovaLake

Zen6

ArrowLake(LionCove) ma problem z LLC(L3). Jak wspomniałem wcześniej: Rdzeń LionCove L3 36MB (U9 285K) 84 cykle 1T - 57 GB/s nT - ~1 TB/s Rdzeń Zen5 L3 32MB x2 (9900X 2x6 rdzeni) 48 cykli 1T - 173 GB/s nT - 1,6 TB/s Ogólnie rzecz biorąc, uważam, że mikroarchitektura Zen5 jest bardziej zaawansowana pod względem m.in. ogromnego i skutecznego predyktora, skupiając się na bardzo niskich opóźnieniach i inteligentniejszym wykorzystaniu dostępnych(mniejszych m.in buforów względem LionCove) zasobów itd. Jestem pewien, że Zen6 będzie kolejnym dobrym skokiem od nowej bazy jaką jest Zen5 dla przyszłych generacji. Nie wiem, czy NovaLake wykorzysta nowe rdzenie, czy raczej dokona niewielkiej ewolucji w porównaniu do LionCove. Jedno jest pewne: jeśli nie ulepszą komunikacji L3 i Ring-Bus lub nie przejdą na typ Mash, to nie sądzę, żeby 1T przyniósł duże korzyści, co jest bardzo ważne w synchronizacji danych i komunikacji między rdzeniami. Dwa razy więcej rdzeni i tak przyniesie duże korzyści, ale niekoniecznie takie, jakich byśmy chcieli. Edit: Intel, wraz z prezentacją LionCove (również nowej bazy dla przyszłych generacji), pokazał animację możliwości skalowania podzielonych potoków harmonogramu do co najmniej 10ALU i 8FP, które Intel najprawdopodobniej rozłoży na dwie duże generacje. GoldenCove (i pochodne) dekoder x86 6-Wide, 3ALU-FP + 2ALU (który działa jak 5ALU lub 3FP + 2ALU ), 5AGU(3Load + 2Store), 2StoreData LionCove(nowa baza) dekoder x86 8-Wide, 6ALU, 4FP, 6AGU(3Load + 3Store), 2StoreData Zen4 dekoder 4-Wide, 4ALU(w tym 1ALU/Branch)+1Branch, 4FP+2FStore/F2I, 3AGU Zen5 (nowa baza) dekoder x86 2x4-Wide, 6ALU, 4FP + 2StD/IntD, 4AGU(pomimo mniejszej ilości AGU, Zen5 osiąga wyższą przepustowość). NextCove dekoder x86 10-Wide/2x5-Wide(?), 8ALU, 6FP(To jest maksimum, jakie Intel osiągnie w swojej kolejnej dużej generacji rdzeni P, a dane te są raczej prawdopodobne i nie są przesadzone) Żeby nie było to tylko uproszczone i ogólnikowe dane, bo gdybym miał wymienić wszystkie różnice i aspekty złożoności rdzeni obliczeniowych x86, strona by nie wystarczyła i wiele osób by się zanudziło. Możliwe jest również, że NovaLake nie otrzyma jeszcze tak rozbudowanego rdzenia i skalowanie to może być rozłożone na więcej niż 2 generacje. Tak czy inaczej spodziewam się niższego opóźnienia L3 i znacznie wyższej przepustowości niż ArrowLake, w przeciwnym razie nie będzie to zbyt interesujące(Bardzo wysokie IPC LionCove zostało zachamowane kiepskim L3). Chyba że dodadzą dodatkowy L3 w stylu 3D V-Cache AMD. EDIT2: Zen5 ma gigantyczny i bardzo zaawansowany predyktor(BPU) nowej generacji: 2-taken, 2-ahead, TAGE. Oznacza to, że jest w stanie niezależnie przewidzieć dwa kolejne skoki (2-ahead) i je pobrać (2-taken). Zen5 widzi znacznie dłuższe, bardzo złożone wzorce rozgałęzień i to jednocześnie dla 2 kolejnych skoków w kodzie przez co może mieć otwarte 3 okna rozgałęzień. L1 BTB 16K wpisów!!!(10.6x więcej niż Zen4!!!) L2 BTB 8K wpisów Return Address Stack 2x52 wpisy (104 dla SMT) Dla porównania, Zen4 analizuje tylko jeden skok i może pobrać tylko jeden (1-taken) ze znacznie krutszymi i prostszymi wzorcami. L1 BTB 1.5K wpisów L2 BTB 7K wpisów Return Address Stack 32 wpisy LionCove może przewidzieć dwie gałęzie, ale musi odrzucić jedną jako nieprawidłową i pobrać tylko jedną, a także widzi znacznie krutsze i mniej złożone wzorce. Zaletą jest niskie opóźnienie, szybkie wykonywanie prostszych mniej złożonych rozgałęzień w kodzie. L0 BTB 256 wpisów L1 BTB 6K wpisów L2 BTB 12K Return Address Stack 24 wpisy GoldenCove L0 BTB 128 wpisów L1 BTB 5K wpisów L2 BTB 12K wpisów Return Address Stack ~2 wpisy

@sniper76 Było już pewne wsparcie, ale od tego czasu wydano kilka poprawek, więc pierwszym krokiem powinno być zainstalowanie najnowszej wersji BIOS-u. Edit: F1 już wspierał Ryzen 9000, ponieważ X870B został wydany z myślą o Zen5, ale F3i nie ma już w bazie danych BIOS-u tej płyty głównej. Są za to F3a, F3h i F3. Może F3i był biosem z poważnymi błędami i go wycofano(tylko spekuluje).

@sniper76 dobrze napisał. Bios i sterowniki to podstawa. Z tego co widzę ma F3i, a najnowsze to F6 i F7b. Po drodze był jeszcze F4. [F4] 10.17 MB 2025-05-05 mb_bios_x870e-aorus-elite-wifi7_8arpl323_f4.zip Checksum : AFAB Update AMD AGESA 1.2.0.3a PatchA. Please also update AMD Chipset Driver to 7.01.08.129 or later version to improve gaming performance for 2CCD Ryzen 7000 & 9000 CPUs Optimized memory compatibility Enhanced PCIe compatibility Fix AMD CPU microcode signature verification vulnerability (CVE-2024-36347) for Ryzen 8000, 7000 series CPU [F6] 10.17 MB 2025-06-08 mb_bios_x870e-aorus-elite-wifi7_8arpl323_f6.zip Checksum : C9D1 Update AMD AGESA 1.2.0.3b PatchC Enhance memory compatibility [F7b] 10.22 MB 2025-06-22 mb_bios_x870e-a-elite-wifi7_8arpl323_f7b.zip Checksum : ED7B Update AMD AGESA 1.2.0.3e PatchA for new Ryzen 9000 series CPU support Fix TPM2.0’s out-of-bounds read vulnerability (CVE-2025-2884) Fix AMD CPU microcode signature verification vulnerability (CVE-2024-36347), add Ryzen 9000 series CPU support Enhance memory compatibility Stąd można bobrać BIOS: https://www.gigabyte.pl/products/page/mb/X870E-AORUS-ELITE-WIFI7/support#support-dl Nie wiem czemu nie zrobił tego zaraz po wymianie procesora, ale zaczął od ustawień UEFI. Ja bym jeszcze postawił czystą instalkę systemu + instalacja najnowszych sterowników (dla świętego spokoju) Ostatnio złożyłem jednostkę centralną na AM5, ale z Ryzen 5 9600X na płycie głównej ASUS. Pierwszą rzeczą jaką zrobiłem było wgranie najnowszego BIOS-u z Pendrive'a USB ponieważ płyta bazuje na B650-E. Też jestem na etapie poznawania platformy z tym że chcę zostawić na ustawieniach fabrycznych bez OC. No może RAM na 6000 zamiast 5600. Ostatnim moim stacjonarnym PC był Core i7 5820K na LGA2011-v3. Zen5, wbrew pozorom, jest zupełnie nową mikroarchitekturą w porównaniu do Zen4, więc do prawidłowego działania wymaga najnowszego BIOS-u i sterowników systemowych z najnowszymi poprawkami(m.in mokrokod) + lepszego wsparcia dla pamięci RAM.

Zdziwiłbyś się, ile problemów może sprawić zasilacz z mocą na styk dopasowaną do poboru komponentów. Zwłaszcza, że pracuje w takich warunkach latami. O zasilacz zapytałem profilaktycznie. Jeśli jeszcze nie odpowiedział, to znaczy, że być może już rozwiązał problem lub inne rzeczy są ważniejsze.

Mógłby podać markę i model zasilacza na wszelki wypadek. Wbrew pozorom zasilacz często może być problemem, a nowy nie zawsze oznacza automatycznie w 100% sprawny. Zwłaszcza jeśli ma stary/używany i tani model(zużycie komponentów elektrycznych/elrktronicznych m.in kondensatorów). Są zasilacze z czarnej listy i nie każdy musi być tego świadomy. Podobnie jak w pewnym (internetowym) owocowym sklepie (nie wiem, jak to teraz wygląda) polecano do gotowców wątpliwej jakości zasilacz za 250 zł(słabej jakości komponenty) do jednostki centralnej (za 9 tys. zł+) z kartą graficzną z wysokiej półki wydajnościowej, co jest proszeniem się o problemy w bliżej nieokreślonym czasie. Zwłaszcza jeśli taki zasilacz pracuje na granicy mocy 80-100%. W najtańszych konstrukcjach nawet aktywacja zabezpieczeń może być loterią. Raz zadziała, a innym razem zabierze ze sobą resztę podzespołów. Zasilacze to obszerny temat a ja poruszyłem tylko niektóre aspekty. To tyle w kwestii oszczędności na zasilaniu, które przecież jest podstawą i kluczowym elementem jednostki centralnej. Zasilacz najrzadziej się wymienia i często służy wiele lat. Warto więc poszukać takiego dobrej marki(korzystającej z dobrej jakości platformy OEM) i dopłacić te 200-300+ zł. Edit: Z drugiej strony, bez zobaczenia, jak ktoś składa komputer, znalezienie przyczyny często przypomina błądzenie po omacku. Kiedy składam sam, wiem od A do Z, co było podłączone i jak. Czasami wystarczy źle podpiąć m.in RAM, wtyczkę zasilania lub nie podpiąć np dodatkowe zasilanie CPU i jest problem. Pozornie są to rzeczy głupie i proste, ale mogą się zdarzyć. To już tak na marginesie.

Jaki masz zasilacz?

Platforma AM5 jest bardziej kusząca niż kiedykolwiek, nawet jeśli tymczasowo zainstalujesz na niej Zen4!

Zdjęcie struktury ArrowLake lepszej jakości: https://pbs.twimg.com/media/GqL1cYNXEAErJxN?format=jpg&name=large Wkońcu można zobaczyć szczegóły logiki rdzeni LionCove i Skymont. https://www.pcgameshardware.de/Core-Ultra-7-265K-CPU-280895/Specials/Test-Gaming-Benchmark-vs-9800X3D-1471332/

Już dawno pojawiały się opinie, że w Intelu jest zbyt wiele niepotrzebnych stanowisk, chaos i problem z kordynacją zespołów projektowych. Mam nadzieję, że Lip-Bu Tan oczyści Intela i przywróci do "normalności" jak Lisa Su AMD.

"Stawanie się firmą skoncentrowaną na inżynierii Musimy wrócić do korzeni i dać naszym inżynierom większe uprawnienia. Dlatego podniosłem nasze podstawowe funkcje inżynierskie do ET. A wiele zmian, które będziemy wprowadzać, ma na celu zwiększenie produktywności inżynierów poprzez usunięcie uciążliwych przepływów pracy i procesów, które spowalniają tempo innowacji. Aby dokonać niezbędnych inwestycji w nasze talenty inżynierskie i plany technologiczne, musimy znaleźć nowe sposoby na obniżenie naszych kosztów. Chociaż w zeszłym roku podjęliśmy znaczące działania, nasza obecna struktura kosztów nadal znacznie przewyższa konkurencyjne standardy. Mając to na uwadze, obniżyliśmy nasze cele dotyczące wydatków operacyjnych i nakładów kapitałowych na przyszłość, o czym opowiem podczas dzisiejszej popołudniowej rozmowy z inwestorami. Spłaszczanie organizacji Skupiając się na inżynierii, usuniemy również złożoność organizacyjną. Wiele zespołów ma osiem lub więcej warstw głębokości, co tworzy niepotrzebną biurokrację, która nas spowalnia. Poprosiłem ET, aby spojrzeli na swoje organizacje świeżym okiem, skupiając się na usuwaniu warstw, zwiększaniu zakresu kontroli i wzmacnianiu pozycji najlepszych wykonawców. Nasi konkurenci są szczupli, szybcy i zwinni — i tacy właśnie musimy się stać, aby poprawić nasze wykonanie. Byłem zaskoczony, gdy dowiedziałem się, że w ostatnich latach najważniejszym KPI dla wielu menedżerów w firmie Intel była wielkość ich zespołów. W przyszłości tak nie będzie. Wierzę w filozofię, że najlepsi liderzy osiągają najwięcej, angażując jak najmniej osób. Przyjmiemy ten sposób myślenia w całej firmie, co będzie obejmować umożliwienie naszym najlepszym talentom podejmowania decyzji i przejmowania większej odpowiedzialności za kluczowe priorytety. Nie da się obejść faktu, że te krytyczne zmiany zmniejszą liczebność naszej siły roboczej. Jak powiedziałem, gdy dołączyłem, musimy podjąć kilka bardzo trudnych decyzji, aby postawić naszą firmę na solidnych podstawach na przyszłość. Rozpocznie się to w Q2 i będziemy działać tak szybko, jak to możliwe w ciągu najbliższych kilku miesięcy. Będziemy bardzo świadomi tego, gdzie skupimy te wysiłki i jak wypadniemy w porównaniu z najlepszymi w branży. Wyciągnęliśmy kilka cennych wniosków z poprzednich działań. Musimy zrównoważyć nasze redukcje z potrzebą zatrzymania i rekrutacji kluczowych talentów. Upoważnię każdego z moich liderów do podejmowania najlepszych możliwych decyzji zgodnych z naszymi najważniejszymi priorytetami. Decyzje te nie będą podejmowane lekkomyślnie i będziemy Cię regularnie informować." Całość tutaj: https://www-intc-com.translate.goog/news-events/press-releases/detail/1738/lip-bu-tan-our-path-forward?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sc

Istnieje pewne wyjaśnienie słabego L3 w ArrowLake. W wywiadzie dla Kitguru potwierdzono, że zespół P-Core pracował tylko nad rdzeniem LionCove oraz pamięciami podręcznymi L0, L1 i L2. Pamięć podręczna L3 została zaprojektowana przez inny zespół. "Podobno" PantherLake ma to naprawić a NovaLake udoskonalić. "Czekaj TM".

Niech najpierw naprawią pamięć podręczną L3, zanim zaczną dodawać jej więcej, na wzór X3D. Zen5 L3 48 cykli (8.44 ns) 1T: 173.6 GB/s nT: 1.6 TB/s LionCove L3 84 cykle (14.83 ns) 1T: 57 GB/s !!!!MA-SA-KRA!!!!! (Zen5 L3 dla 1T ma 3x większą przepustowość!) nT: 1.02 TB/s L3 w ArrowLake to już chyba bardziej skopać się nie dało. Gratulacje dla "sabotażysty"/"wybitnego(inaczej) inżyniera"(niepotrzebne skreślić).

Fizycznie był już w SunnyCove, GoldenCove i być może jest w LionCove, ale nieaktywny. W NovaLake ma być aktywny dla P i zaimplementowany w e Core. Spekuluje się, że e Core ArcticWolf ma wykonywać 512-bit, używając podwójnych jednostek 256-bitowych, jak w Zen4. CoyoteCove ma pełne jednostki 512-bitowe. Edit: "14900k nie jest szybszy, 285k jest lepszym wyborem, ponieważ działa chłodniej, jest wydajniejszy, a podkręcanie jest o wiele bardziej stabilne w dłuższej perspektywie. Po prostu nie warto go ulepszać w porównaniu do 14900k, jest bardziej dla osób, które chcą dokonać ulepszenia i używają procesora 11. generacji lub starszego." https://www-overclock-net.translate.goog/threads/overclocking-arrow-lake-285k-265k-245k-etc-results-bins-and-discussion.1811860/page-424?post_id=29445768&_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sc#post-29445768 "Arrow Lake to ZDECYDOWANA poprawa (jeśli udajemy, że Zen 5 X3D nie istnieje ). Jest jeszcze nadzieja dla Intela!" "ARL to z pewnością ulepszenie, które jest hamowane przez powolny L3 i słabą tkaninę die to die" https://forums-anandtech-com.translate.goog/threads/intel-meteor-arrow-lunar-panther-lakes-discussion-threads.2606448/page-766?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sc#posts

Coyote Cove i Arctic Wolf mają podobno mieć zaimplementowany APX(nowe 64bit z 32 zamiast 16 rejestrami) i AVX512. https://www-phoronix-com.translate.goog/news/Intel-AVX10-Drops-256-Bit?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sc NovaLake do 52 rdzeni czyli 16P + 32e + 4e w IOD.

"Tak Polskę potraktowały USA. Trafiliśmy do gorszej kategorii krajów" https://www.money.pl/gospodarka/tak-polske-potraktowaly-usa-trafilismy-do-gorszej-kategorii-krajow-7114240392719072a.html

"Analiza podsystemu pamięci Lion Cove w Arrow Lake" https://chipsandcheese-com.translate.goog/p/analyzing-lion-coves-memory-subsystem?triedRedirect=true&_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sc&_x_tr_hist=true

Na forum Anandtech był/jest ktoś o pseudonimie Exist50, który od bardzo dawna twierdzi, że tak naprawdę problemem Intela był i jest nie tyle proces produkcyjny, ile zespoły projektujące mikroarchitekturę procesora. Dostał tam bana na długi czas. Podobno wielu kluczowych inżynierów Intela przeszło na emeryturę, odeszło(m.in do RISCV) lub zostało zwolnionych. Podobno RoyalCore gdy został anulowany główni inżynierowie pracujący nad tym projektem odeszli i przeszli do Startup i RISCV.

Radzi sobie dobrze, ale nie ma punktu odniesienia, bo nie ma wariantu z lepszym L3. Można tylko gdybać, jak poradziłby sobie z lepszym L3. Programy, które mieszczą się w ogromnym L2, w pewnym stopniu maskują słaby L3, ponieważ dla LionCove rzadsze są sytuacje gdy brakuje L2(3MB) niż dla Zen5(L2 1MB) który częściej sięga do L3. Komunikacja między rdzeniowa nadal odbywa się na poziomie L3.

Każde wąkie gardło uwydatnia się w określonym przypadku, przez co praktycznie osiągalne IPC nie jest liniowe i jednakowe dla całego spektrum obciążeń. Gdy dla Zen5 L2 zostanie przepełnione i trzeba odwołać się do L3 to Zen5 ma przewagę +60%! w dostępie do L3. To ogromna różnica mimo faktu że LionCove ma 3x więcej L2.

Pisałem głównie o opóźnieniach i przepustowości pamięci podręcznej, która ma bezpośredni wpływ na osiągany w praktyce IPC. Oznacza to, że opóźnienie i przepustowość cache wpływa na to, czy podstawowa logika rdzenia może zostać nasycona danymi w każdym cyklu. Im więcej cykli przestoju/oczekiwania, tym mniej danych może przetworzyć rdzeń, co skutkuje niższym osiągalnym IPC. W zależności od typu/specyfiki kodu uwydatniać się będą różne wąskie gardła. ArrowLake ma L3 z żenująco wysokimi opóźnieniami i niską przepustowością gorszą nawet od Zen 2. Śmiem twierdzić, że gdyby ArrowLake miał L1(L0) i L3 na poziomie Zen5, wyniki w wielu przypadkach byłyby inne niż są.