Najbardziej efektywny procesor / komputer do ~60fps z ddr4

[musichunter1x 1 620]

Najlepiej kupić laptopa lub miniPC z RTX5070 mobile (5060ti) i monolitycznym ryzen lub mobilnym intelem na pełnej matrycy 6P 8E raptor lake, koniec tematu.
(Temat będę jeszcze edytował, dopisywał i pewnie porządkował, wiec lepiej zajrzeć tu w niedzielę. Muszę zrobić więcej testów w grach na intelu.)

 

Poszukiwałem najbardziej efektywnego procesora do 60fps i z ciekawości zacząłem patrzeć jaki jest najniższy możliwy pobór z nadal użyteczną wydajnością…

Zaczęło się od ryzen 5500, na AM4 nie ma nic bardziej efektywnego, poza innymi cezzane - 5600g, 5700, 5700g i pochodne Pro. Obecnie grzebię na LGA1700.
Jeśli ktoś chce samemu sprawdzić najniższy pobór zapewniający 60fps w danych grach to polecam użyć:

• Spoiler

  • Dla ryzen Universal x86 tunning utility dla power limitu, ale lepiej ograniczać taktowanie lub chociaż wyłączyć turbo / boost.
    W APU Power Tunning trzeba zmienić Stapm, Slow, Fast Power Limit na tą samą wartość i wtedy można prosto i szybko zmieniać power limit i ustawić presety
  • Z poziomu windowsa można zmieniać taktowanie, choć czasem trzeba dać wyższą wartość niż pożądana, aby przeskoczyło mnożnik:
    
    Potrzeba 2-3 dodatkowych, ukrytych opcji, AI wam powie które to rejestry.  W11 również da się to zrobić i polecam dodać sobie skrót do tego panelu, AI googla również podpowie co zrobić.
    Tryb zwiększania wydajności musi być wyłączony, a zasady preferencji energii na 100%, aby gry również utrzymywały dane wartości, przynajmniej na W10, na W11 chyba muszę coś jeszcze wykonać.
    Bez minimalnego stanu na 5% może nie chcieć zejść poniżej pewnego poziomu. 
    Rejestry, jeśli czegoś nie pomieszałem, na dodatek mogą mieć inną lokalizację na W10/11. AI podpowie alternatywne ścieżki, a przy Ecores jest potrzebne jeszcze coś innego:
    "max częstotliwość"
    HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Power\PowerSettings\54533251-82be-4824-96c1-47b60b740d00\75b0ae3f-bce0-45a7-8c89-c9611c25e100
    "preferencje energii"
    HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Power\PowerSettings\54533251-82be-4824-96c1-47b60b740d00\36687f9e-e3a5-4dbf-b1dc-15eb381c6863
    "zwiększanie wydajności"
    HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Power\PowerSettings\54533251-82be-4824-96c1-47b60b740d00\be337238-0d82-4146-a960-4f3749d470c7
  • Dobrze mieć niskie / domyślne napięcie kontrolera pamięci, ale różnice bywają marginalne i szybki ram to nadrabia, liczy się głównie <10W.
  • Dobrze ustawiony ram BDIE zwiększa efektywność, bo mniej cykli zegara czeka na pamięć.
  • Przyda się płyta z VRM na dr mos, im mniej faz lub słabszych tym lepiej, chyba że jest power shadding - wygaszanie faz przy małym obciążeniu, aby zachować wysoką efektywność.
    5-1-1 50A dr mos ma najlepszą efektywność przy ~50-90W osiągając ~93%, mosfety 5-1-1 będą w okolicy 73-77%, gdzie 35-45W to ~78-80%. Mosfety "Premium" Low R_DS(on) potrafią osiągnąć 84-86% w najlepszych warunkach. 
    Przeciętne fazy dr mos mają najwyższą efektywność 93% przy ~15A, czyli jakieś 18W na fazę przy 1.2V na Vcore.
  • Jeśli ktoś celuje w najniższy pobór w mało wymagających zastosowaniach to ddr4 micron rev R C41Z jest ponoć jeden z najbardziej efektywnych modułów 1.2V, bywa w ramach z Jedec 3200mhz z późnych lat +2021r 14 nm... Przydatne chyba tylko w NAS i starych grach <15W.

   

 

Testowane na płytach Gigabyte a520i ac oraz Asrock b760m-itx d4, ram 3600mhz cl14 (50.2ns) na intelu oraz różny na ryzen 5500, ale obecnie podam wyniki dla Rev R podkręconej do 4000mhz i ~65ns w aida64, czyli odpowiednik bdie 4000mhz cl19 na luźnym xmp.

 

Ryzen 5500 UV ~60mv, obecnie nie chciał zejść <2000mhz, może przez coś w BIOS oraz podawało różne taktowania w OCCT i CPUZ, przy obciążeniu CPUZ. Idle na pulpicie nie schodzi <7.5W, Silksong to 9-9.5W oraz ~14W przy przejściu do kolejnej lokacji. 
Największa efektywność jest w okolicy 2900-3200mhz, czyli okolice 20-22W, ale można to podciągnąć do 30W 3600mhz. Wyłączenie turbo wpycha procesor w złoty środek efektywności - <3600mhz. 
Oczyt OCCT

2000mhz 13.2W (CPUZ podawało 2400mhz)

2300mhz 15.5W

2600mhz 17.8W

2900mhz 20.6W

3200mhz 26W

3500mhz 30.5W

3800mhz 39.5W
4100mhz 52W

Odczyt z CPUZ

(2600mhz 15W)
(2900mhz 18W)
(3200mhz 21.8W)
(3500mhz 27.5W)
(3800 36.2W)
(4100 49.5W)

<20W pozwala na 60fps w Batman Arkham Knight, okolice 14-22W, zależnie od ramu, sposobu ograniczania itd. 20W będzie trzymać 60fps jak skała bez względu na okoliczności, na mosfetach i power limicie było to ~22W, bez wyłączenia turbo. Ryzen ma tą wadę, że niechętnie sam schodzi do bardzo niskich wartości, może przez boostowanie pojedynczych rdzeni dość wysoko. Intel lubi schodzić nisko na automacie i samo wyłączenie boosta może wystarczyć...
34W pozwala na 40fps w CP2077 z PT i tłumami na średnie, na wysokich nawet na 44W będzie miał problem utrzymać 40fps w najbardziej wymagających miejscach. 

Stary spis, przy ograniczaniu power limitem i chyba ddr4 bdie:
 

Spoiler

Przy ram 3200mhz cl16 soc ~919mv w ryzen master, obok przy 4000mhz (chyba cl16) soc 1081, obciążenie CPUZ.

 

23W - 3285MHz,,  3180
24W - 3360MHz
25W - 3405MHz

26W - 3470MHz (Skok o +185 MHz względem 23W), 3380
27W - 3500MHz
28W – 3545MHz ,, 3470
29W – 3610MHz ,, 3525
30W - 3630MHz

31W - 3670MHz (Skok o +200 MHz względem 26W) 3610
32W – 3705MHz ,, 3670
33W – 3745MHz ,, 3685
34W – 3785MHz ,, 3730
35W – 3805MHz ,, 3760
36W – 3840MHz ,, 3795

37W - 3870MHz (Skok o +200 MHz względem 31W) 3825
39W – 3930MHz ,, 3885
42W – 4000MHz ,, 3965
44W – 4050MHz ,, 4005

45W - 4070MHz (Skok o +200 MHz względem 37W) 4030

Natomiast LGA1700 Adler Lake ma znacznie lepszą wydajność przy ~30W, jest to ~9000 w Geekbench 6 vs 7500. Można to zrobić z każdym CPU, ponieważ i7 12700k z wyłączonymi Ecore oraz tylko z 6P ma praktycznie takie same wyniki co i5 12500 powyżej 2000mhz i nawet pobiera 1W mniej przy 4090mhz.
Cyberpunka z PT i wysokimi tłumami już podciągnie do stabilnych 50fps przy niskim PL, choć brakuje mi odpowiedniej karty do testu 60fps.  
W Silksong pobiera nawet 6W z GPU lub ~10W na IGPU, bez względu na ustawienia, więc automat znakomicie dopasował moc do zapotrzebowania.
Jedynie w grach z ery PS4 ryzen 5500 może być bardziej efektywny np. w Batman Arkham Knight przy 60fps, ale jeszcze muszę ponownie przetestować. Różnice w okolicach 2W max...
 

I5 12500 po „uv” loadline lvl5, 0.37 (przycięte i7 zostawiłem na automacie lvl 4 oraz 0.7)

-1800mhz 15.7W (tym razem blokada w windwos, nie bios)

-1800mhz 16.3W CPUZ, 24.2W OCCT
-3600mhz 46.8W, 72.9W OCCT
 

-<800mhz nie schodzi poniżej przy obciążeniu CPUZ, idle <3W
-800mhz <6.5W
-1100mhz <8W

-1400mhz 10W, 17W OCCT

-1700mhz 14.5W

-2000mhz 17.5W

-2300mhz 21W, 31.7W OCCT

-2600mhz 26W, 37.7W

-2900mhz 31W, 46.7W

-3200mhz 37W, 57.4W OCCT

-3500mhz 44W, 68W
-3800mhz 52W, 80.5W

-4100mhz 61W, 95W OCCT

3000mhz 32.6W = i7 8700k w CPUZ multicore

 

i7 12700k z tylko 6 rdzeniami P
6P cores
800mhz 7.7W

1100mhz 9.5W

1400mhz 11.4W

1700mhz 15.3W

2000mhz 18W

2300mhz 22W

2600mhz 26.4W

2900mhz 31.5W
3200mhz 36.5W

3500mhz 43W

3800mhz 52.2W

4100mhz 60W

4400mhz 71W

4700mhz 95W
Bez Ecores, 8 rdzeni P:
4100mhz 76.6W CPUZ

-1400mhz 15.5W

-2300mhz 27W

-2600mhz 33W

-2900mhz 39W

 

Przy 95W bez ecores osiąga 4400mhz w CPUz, używając całości krzemu osiąga 4300mhz. ~17000 vs ~19000 punktów w CB R23. Podbicie taktowanie powyżej 4400mhz jest bez sensu dla efektywności, więc intel przegiął z 4700mhz na stock.
AI coś tam halucynuje lub dobrze pisze, że i5 14600T przy 92W ma 4500mhz all core. Raptor lake będzie lepszy, ale jeśli kupować to tylko z możliwością UV, która na płytach nie Z, występuje tylko na układach z pełnym L2 2MB, zamiast 1.25MB, czyli wersje K oraz 14600, 14600T oraz wszystkie i7 raptor lake, chyba że coś przegapiłem lub AI zmyśla.  (Edit. Jednak możliwe tylko na mikrokodzie z 2024r lub kombinowaniu w inny sposób.)

 

Jeśli chodzi o GPU to pełne krzemy powinny być najlepsze, a Blackwell bardzo szybko i sprawnie dopasowuje moc. rtx5060ti 8gb ma sensowną wydajność przy 45W, a można zmusić go do pracy przy 35W, wtedy ma wydajność w okolicy rtx3050, ale trzeba to potwierdzić. 45W działa u mnie bardzo sprawnie i nawet Arkham Knight śmiga, później potwierdzę czy to było 4K, czy 1440p. Przy 85W jest praktycznie fabryczna wydajność we wielu przypadkach, a 130W robi za "OC" podbijając mi wydajność w CP2077 z PT 1440p DLSS P RR 40-50fps.
Można bez problemu zamknąć się w 200W poboru z gniazdka i nie odczuwać spadku względem stock, w skrajnych sytuacjach da się grać na 100W, np. mój "ulubiony" RTS - COH3 bez problemu zadowala się 35-45W na GPU i <26W na CPU, podczas gry online 1v1 i oglądania powtórek.
RTX4060 potencjalnie może być bardziej efektywny przy ekstremalnie niskim poborze <50W, ale nie testowałem go w takich warunkach i obecnie nie mam dostępu do karty. 

 

Jakby ktoś chciał przejrzeć coś innego:
https://ithardware.pl/testyirecenzje/amd_ryzen_5_8400f_test_recenzja_opinia-36918.html
Oraz tutaj można porównać gry bezpośrednio przy fabrycznych nastawach, średnia nie nadaje się przez inny komplet gier:
https://ithardware.pl/testyirecenzje/test_cpu_w_grach_przy_limicie_mocy_44_w-37535.html
i9 14900k na różnych power limitach i UV 95W.
https://www.techpowerup.com/review/intel-core-i9-14900k-raptor-lake-tested-at-power-limits-down-to-35-w/

i9 13900k przy 90W oraz później UV.

https://www.youtube.com/watch?v=H4Bm0Wr6OEQ
i7 13700k z reddit:

 

Edytowane 1 Sierpnia przez musichunter1x

[musichunter1x 1 620]

Kolejna ciekawostka, Adler Lake po UV może mieć podobną efektywność do 5800x3d po ekstremalnym UV -225mv, ale tylko przy niskich power limitach, pewnie <55W... Może gdyby użył wersji K i wyłączył ecores to lepszy bin pozwoliłby na jeszcze lepszą efektywność.

https://youtu.be/1rgbJwxSYss?is=aiyhAJokQ_TGcgh6

Test na ithardware 44W był bez grzebania w częstotliwościach oraz UV.

 

Edit. I w sumie zapał do dłubania na LGA1700 szybko opadł, bo intel jednak blokuje wszystko co się da, a gdy odblokowano undervolt w 2024 to potem szybko znów zablokowano na chipsetach nie Z. Trzebaby kupić płytę Z dla swobodnego dłubania, bez zmiany BIOS lub zmieniać napięcie w inny sposób, na nielicznych płytach. Jedyna tania płyta Z matx ddr4 jest na mosfet od biostar.  
Ah, mogłem przechodzić na ryzena 8400f, gdy był tani ram. 

Edytowane 1 Sierpnia przez musichunter1x

[musichunter1x 1 620]

Jednak ostateczne testy odwlekają się, bo czekam na pewne chłodzenie, zanim na dobre przełożę sprzęt, a jeszcze może trafić się inny CPU...

 

Udało się zrobić drobne UV, pomimo blokad automatu. 4100mhz, -10mv, loadline 0.7 i 1.1, które były ustawione z automatu i nie da się zejść niżej bez strat.
W OCCT bez ecores pobór spadł z 101W do <95W, jeszcze można zrobić -13mv, ale pobór nie zmienia się lub bywa większy, jeszcze to potestuję.
Włączenie Ecores na 3000mhz daje 107W oraz ich taktowanie jest w okolicy 2000mhz, w cinebech będzie to 2600mhz
Cinebech R23 17710pkt i pobierał ~97W, 12700 bez K ma jakieś >19000, a K stock >22000.

 

Ecores rzeczywiście są nieefektywne, 2 rdzenie P na 4100mhz pobierają ~25-28W (zależy jaki liczyć), a 4Ecores 3000mhz 23-25W przy obciążeniu CPUZ, przy czym Pcores są ~20-30% wydajniejsze. Zmniejszanie taktowania Ecores poniżej 3200/3000mhz nie ma sensu, ponieważ zysk przy 2000mhz to jakieś ~3W, natomiast zmniejszenie z 3400mhz to ponad 10W. 

 

135W już bez UV pozwala na 4400mhz oraz ~2150 Ecores... Nie warte tych ~30W i nadwyrężania sekcji zasilania. Stock to 4700mhz,
128W w CPUZ oraz osiąga 4700mhz i 3000mhz na Ecores, 1.14V.
Cinebech r23 21094pkt, buja się między 4500-4600mhz i trzyma ~2950mzh na ecores, bierze cały power limit -135W... Piszę w ramach odniesienia dla prawie pełnej wydajności na tej płycie, ale wymaga to rozsądnego chłodzenia... 95W to byle co da radę i zdecydowanie wolę 4100mhz z uv, gdzie będę robił testy gier obniżając taktowanie / power limit i porównując z automatem. 

Z tematu Cinebech r23:

Spoiler

i7 12700k przy różnych nastawach + ddr4 3600mhz cl14, asrock b760m-itx d4:
21094pkt - power limit 135W, Ecores na 3000mhz, Pcores bujały się 4500-4600mhz.
17710pkt  - pobierał 98W Pcores ustawione na 4100mhz, Ecores bujały się 25-2600mhz, drobne UV na blokadach intela -10mv, loadline 0.7, 1.1, level4. 
15160pkt - 89W Pcores ustawione na 4100mhz, bez Ecores, drobne UV, dzięki któremu w OCCT jest <95W, zamiast 101W.

17201pkt - <105W 4300mhz bez Ecores, bez UV, może uda się ~5mv. Powyżej ~42-4400mhz efektywność bardzo mocno spada.
14923pkt - ~85W 4100mhz 6P, 3300mhz 4E, UV -10mv, symulacja takiego 13400f, ale na ddr4, gdzie w wielu testach jest ddr5.

Ecores zmniejszają znacznie pobór chyba tylko, gdy napięcie ich działanie jest ~równe napięciu Pcores lub sam nie wiem co się dzieje przy testach >125W, że nie chcą zejść <35W nie ważne czy to 3000mhz czy 3600mhz.
Chyba napięcie pracy jest wspólne?

Edytowane 2 Sierpnia przez musichunter1x

[musichunter1x 1 620]

Aby gry słuchały się ustawień częstotliwości trzeba wyłączyć w CMD "Modern Standby":
reg add HKLM\System\CurrentControlSet\Control\Power /v CsEnabled /t REG_DWORD /d 0 /f

Potrzeba tych ustawień i wtedy można z poziomu windows zmieniać maksymalne taktowanie procesora w locie, Ecores jeszcze czegoś potrzebują to wyłączyłem.

 

Mógłbym znowu rozpisać się, ale z wstępnych, dokładniejszych testów napiszę krótko... i7 12700k na wyłączonych Ecores.
Przy ~30W zachowują się podobnie w grach, może nawet ryzen jest ciut lepszy przy PT i dużych tłumach w CB2077, ale to te same spadki <40fps na gęstym targowisku.
~40W widać lekką przewagę i7 i powyżej to ryzen 5500 tego nie osiągnie na full, nie spada <40fps biegając po targowisku. 
Między 20-30 byłaby pewnie przeplatanka.
Poniżej 20W już trudno zdecydować, w Batmanie jest może różnica 1-2W przy utrzymaniu 60fps i szukania granicy częstotliwości bez spadków, czyli zakres 14-18W.
Intel schodzi poniżej 9W w bardzo prostych grach, np. Silksong 5-6W z GPU i ~10W na IGPU. Ryzen 5500 nie chce zejść <9W jakimikolwiek sztuczkami i wystarczającej wydajności.

 

Więc do Pico PSU wystarczy kupić ryzena 5500 i płytę na dr mos lub nawet na mosfet, ponieważ do 30-50W miewają dobą efektywność ~90%, ewentualnie i3 12100 pewnie zachowa się podobnie, ale ryzen lepiej spisuje się w bardzo wymagających  np. Space Marine 2, kiedyś testowałem przez bardzo krótki czas i to niewielkie różnice, chyba ~5fps w spadkach.
Gdyby intel nie blokował UV to miałby świetną linię efektywnych procesorów... W Geekbench 7 multicore i7 12700k bez Ecores jest tylko~10% za ryzen 7700x, oba na 87W, ale ryzen CO -30 (odpowiednik ~100mv), gdy i7 max -13mv przy blokadach intela. Przy Ecores już marginalnie przegania r7700 na 87W...

Edytowane 9 Sierpnia przez musichunter1x