Skocz do zawartości

Rekomendowane odpowiedzi

Opublikowano

Jaki dysk do przechowywania kopii danych, który cieszy się dużą trwałością i będzie się spisywał zarówno na starych komputerach jak na nowszym i nie będę musiała się obawiać o trwałość?

 

Posiadam komputer z Win 10 i 32 GB RAM, natomiast mam też starsze, np. laptop z 2009 i 2013 roku a także jeszcze starsze desktopy.

 

Robię zawsze po 2 (a niekiedy 3) kopie plików.

Ponieważ komputery nie są nowe i różnią się parametrami, to chcę do 500 GB by nie było kłopotu z widocznością czy szybkością odczytu.

Po tym, jak jeden SSD padł, nie interesują mnie one już, zatem kupuję tylko i wyłącznie HDD, nawet jeżeli miałby to być duży dysk w kieszeni (tylko nie wiem jak go podpiąć do nowych komputerów bo tam nie mam złącz, tylko USB.

 

Nabyłam kilka dysków, które są prawdopodobnie używane i odsprzedawane. Chciałabym kupić przynajmniej jeden całkowicie nowy.

Nie planuję upgrade OS. Nie dowierzam poleceniom z Allegro ponieważ moje doświadczenie nie pokrywa się z nimi.

Może wy coś doradzicie.

Jakie dyski proponujecie? Czy jest to totolotek?

Opublikowano

po pierwsze nawet jesli kupujesz nowy dysk to to ile pożyje zalezy w pewnym stopniu od konkretnego egzemplarza (mozesz przykładowo kupic 10 identycznych dysków i np 2 ci padną po krótszym czasie niż reszta)

po drugie jesli to są naprawde ważne dla ciebie dane to nie trzymaj ich na jednym dysku tylko na co najmniej 3 dyskach lub np 2 dyskach i chmurze

po trzecie z dysków do takich zastosowań proponowałbym dyski z serii RED PLUS Firmy WD
 

- Dyski 3,5″ przeznaczone do pracy w NAS i ciągłego działania.

- W wielu wariantach technologia CMR, korzystna przy archiwizacji, odbudowie macierzy i częstym zapisie.

- Zwykle dobry kompromis między kulturą pracy, pojemnością i ceną.

Mam dwa takie dyski po 4TB (używam ich w komputerze do pracy)

Przykładowy link do wersji 4TB

Przykładowy link do wersji 6TB

 

Opublikowano
12 godzin temu, Magdalena napisał(a):

Robię zawsze po 2 (a niekiedy 3) kopie plików.

Nabyłam kilka dysków

Świetnie. Nagrywaj te same dane na każdym z tych dysków - jak padnie jeden, lub nawet dwa fizyczne dyski, to będziesz mieć kopię na kolejnym.

Opublikowano (edytowane)

Na allegro w atrakcyjnej cenie są sprzedawane jako nowe stare 10 letnie niby odnowione dyski z wyzerowanym licznikiem przepracowanych godzin. Czyli kombinowane.

Chcesz nowy pewny dysk? Kupuj z dużych elektro marketów w Polsce np. Morele net, xkom, komputronik, media expert. oleole pl, euro com pl, neonet pl.

Lub prosto od producenta: https://www.westerndigital.com/pl-pl/products/hdd

Edytowane przez Pawcio
Opublikowano
W dniu 12.10.2026 o 10:25, Pawcio napisał(a):

Na allegro w atrakcyjnej cenie są sprzedawane jako nowe stare 10 letnie niby odnowione dyski z wyzerowanym licznikiem przepracowanych godzin. Czyli kombinowane.

Zastanawiam się czemu allegro nie zrobi z tym porządku. Przecież to jest zwykłe oszustwo.

  • Upvote 1
Opublikowano

Pieniądz się zgadza, to co mają ingerować?

W dniu 11.10.2026 o 19:12, Magdalena napisał(a):

Ponieważ komputery nie są nowe i różnią się parametrami, to chcę do 500 GB by nie było kłopotu z widocznością czy szybkością odczytu.

Do 500GB zwykłego hdd luzem nie dostaniesz, najmniej 1TB, a jak chcesz lepsze to minimum 2TB.

  • 2 tygodnie później...
Opublikowano (edytowane)

Ale 2.5", czy 3.5" bez znaczenia? Bo 2.5" będzie wygodniejszy przenośny w kieszeni, jeśli będzie tylko okazjonalnie podpinany.

Nie rozumiem przesłanki stojacej za wyborem akurat 500GB w tym wypadku. Większa pojemnośc, to większa prędkość, większy cache też zazwyczaj. Konstrukcja, a także czy to SMR czy CMR są bardziej ważne, a wybór modeli 500GB jest raczej bardziej ograniczony, więc jest mniejsza szansa dostać lepszy model.

Do tego nawet, jak nie potrzebujesz tak dużego dysku, a obawiasz się o dane, możesz sobie zrobić sobie ich kopię na tym samym nośniku, że jak wystąpią jakieś bad sectory, to masz większą szansę, że już masz kopię jakiegoś fragmentu danych sprawną (kopię możesz bez pakowania rarem z danymi naprawczymi po prostu pakerem systemu plików NTFS potraktować - np. frontendem do tego - CompactGUI z lepszymi algorytmami od domyślnej kompresji w opcjach folderu.

 

WD Blue WD10EZEX 1TB - 3.5", 64MB, CMR, dlaczego ten - bo obstaję za tym, że jeden talerz, to mniejsze ryzyko awarii, mniej głowic, mniej części mechanicznych, do tego to CMR, które też uchodzą za bardziej żywotne, w razie draki też mniej kosztowne odzyskiwanie danych, np. żadnego tam helu w środku nie ma jak w drogich dyskach, że nie podbija to wspomnianych kosztów odzyskiwania, do tego model powszechnie dostępny, więc i za tym części.

 

Model na rynku od lat, nie mający historii powszechnych awarii jak kiedyś słynne serie Seagate.
Za to napotykałem się na awarie innych 1TB jak wspomniany WD Red (a są też odpowiednio droższe), i różnych Toshib o tych pojemnościach, Green są na ogół serią pozycjonowaną niżej (aczkolwiek przesunięto tam półki swego czasu i porobione rebrandy starych modeli), najczęściej SMR (z wyjątkami), lub 5400 RPM - choć to niekoniecznie wada w kwestii trwałości, Purple do pracy ciągłej w rejestratorach (raczej odradzane do ciągłego włączania i wyłączania), Gold są drogie, Hitachi przejęło WD, potem przekształcone w HGST z lepszych marek nie ma od dawna, Samsunga od jeszcze dawien dawna, Seagate'a z uwagi na renomę bym nie ruszał conajmniej w tym segmencie. Na placu boju pozostało już ogólnie niewielu producentów HDD.

 

WD Green WD10EZRX 1TB - 5400 RPM, 64 MB, CMR, 1 talerz. Akurat o nim wiem poza tym niewiele, ale wydaje mi się, że był jednym z popularniejszych z WD swego czasu, więc może się go udać łatwiej czy taniej dostać od niektórych, ale jeśli zaczną się problemy z dostępnością, to poniżej wklejam alternatywy od WD.

 

Jeżeli dysk jest sprzedawany przez popularną sieć na ich stronie, to raczej nie obawiałbym się, że jest kręconą używką z kręconymi licznikiem S.M.A.R.T.
Wpisujesz numer seryjny na https://support-eu.wd.com/app/Warranty_Status i masz wszystko na dłoni. Kręcony dysk nie będzie miał gwarancji, albo znacznie krótszą, niż w opisie produktu/parametrach. Ale jak jest z pewnego źródła, ma z rok, był rzadko włączany i wyłączany, i nawet jak ma trochę przebiegu w S.M.A.R.T., to można się połakusić. Oni mają bufor gwarancyjny, więc jeśli okres bodaj dłuższy jak 5 lat tam będzie od wyprodukowania, to wiadomo, że raczej używka i nie będzie miał gwarancji (nie dostają poza własnym sklepem, kiedy dysk był ukupiony, tylko dają datę wygaśnięcia od wyprodukowania, a Ciebie i tak obowiązuje paragon). 

 

Ciekawostka

https://ithardware.pl/aktualnosci/dyski_hdd_wracaja_ale_jest_z_nimi_problem_tysiace_awarii_obnazyly_jaki-55941.html

"Analiza ponad 5000 uszkodzonych HDD wykazała, że niemal połowa odmówiła posłuszeństwa w pierwszym roku pracy. Co gorsza, część urządzeń nie ostrzegła użytkowników przed awarią.

(...)

Niemal połowa uszkodzonych HDD nie przeżyła pierwszego roku

(...)

Mediana czasu działania wyniosła zaledwie 8687 godzin, czyli około 362 dni. Średnia była wyższa i sięgnęła 807 dni, a więc nieco ponad dwóch lat.

(...)

Badanie obejmowało wyłącznie dyski, które już uległy awarii. Nie oznacza to zatem, że połowa wszystkich nowych HDD psuje się w ciągu roku. Pokazuje natomiast, że wśród urządzeń trafiających do odzyskiwania danych wyjątkowo dużo jest takich, które zakończyły żywot stosunkowo wcześnie.

(...)

Około 30 proc. uszkodzonych dysków nie wykazywało wcześniej problemów z sektorami, które można wykrywać za pomocą parametrów SMART.

(...)

Dane firmy Backblaze, zarządzającej setkami tysięcy dysków, przedstawiają znacznie spokojniejszy obraz. Roczny wskaźnik awaryjności jej infrastruktury wynosi około 1,5 proc., choć różni się zależnie od modelu, wieku i warunków eksploatacji.

To nie sprzeczność. Backblaze bada ogromną populację działających urządzeń, natomiast Secure Data Recovery analizowało wyłącznie egzemplarze, które już

się zepsuły."


Dla większej żywotności

Polecam poczytać o wyłączeniu parkowania głowicy (mniejsze zużycie elektroniki, mniejsze ryzyko awarii za trochę większe użycie energii).
Nie zostawiać dysku długo bez włączenia - podręcznikowo, przy nieużywanym HDD, ładunek magnetyczny zachowuje się przez ok. 5-10 lat (nowsze dyski z większym upakowaniem na talerz gubią ładunek szybciej).

Nadpisać dysk najpierw formatowaniem długim, a potem tymi samym danymi co 3-4 lata celem wzmocnienia ładunku magnetycznego i polepszenia czasu dostępu sektorów (zwykłe nadpisanie pozostawi wolne bloki, których nadpisanie osobno pod korek spowoduje fragmentację MFT). Ew. na mniejszą skalę skanowanie długie przez chkdsk.
Należy przed całym zabiegiem zawsze zgrać najpierw najważniejsze dane, jeśli nagle okaże się, że mechanika dysku jest w złym stanie, i jej nagłe obciążenie spowoduje większą awarię.

Śledzić na bieżąco logi/S.M.A.R.T. w trayu obok zegara odpalając aplikację diagnostyczna razem z Windowsem (np. Hard Disk Sentinel), która powiadomi nas o bad sectorach w miarę używania dysku.

Gdy ogólne wolne miejsce na partycji spadnie poniżej tych ~12,5%, system Windows zostaje zmuszony do zapisywania zwykłych plików użytkownika bezpośrednio wewnątrz rezerwy MFT. Powoduje to fragmentację samego indeksu plików, co drastycznie spowalnia pracę całego systemu.

Przy czasach dostępu do sektorów w okolicy 20-50 ms kondycja HDD jest dobra. Powyżej jak zerowanie nie pomoże, może być zalecana nawet wymiana, zanim zacznie się coś dziać (tu akurat myślę, że to trochę na wyrost, bo mam mnóstwo takich dysków na chodzie)


Defragmentacja - głowica mniej skacze po dysku, mniejsze zużycie elektroniki przy intensywnym użytkowaniu w dłuższej perspektywie.

Po wgraniu wszystkich danych od nowa na raz, defragmentacja jest niepotrzebna.
Dla dobrej defragmentacji zwyczajowo potrzeba 15% wolnego miejsca, co przy terabajtowym dysku o pojemności (zwyczajowo 931GB) oznacza konieczność ok. 140GB, jednak jeśli mamy jakieś jeszcze większe pliki na dysku, najlepiej żeby wolnego było tyle co taki największy. Poniżej 10% defragmentacja będzie działać wolno, albo właśnie nie ruszy największych plików.
Windowsowy defragmentator ponoć nie rusza jednak domyślnie fragmentów większych niż 64MB, bo odczyt kilku długich fragmentów pliku będzie szybszy, a przeskok między fragmentami wynosi raptem 1-2% narzutu wydajnościowego.
Da się to wymusić w cmd. Wtedy defragmentacja przebiega jak za dawnych czasów XP.
Tylko to ponoć nawet przy rozmiarze dzisiejszych gier nie jest nadal potrzebne, a przy dużych plikach narzut wzrasta najwyżej do 3%, powodowany głównie większym transferem osiąganym przez współczesne HDD. Przy tym przypadku ładowania gry 5 minut, defragmentacja pełna da 7 sekund uzysku, podczas gdy ~"pliki poszatkowane na kilkukilobajtowe klastry potrafią spowolnić odczyt o 500%". Mimo wszystko zalecenie 10-15% wolnego miejsca nadal obowiązuje, bo do defragmentacji potrzeba dużo wolnych 64MB bloków, które przy małej ilości miejsca, należałoby najpierw stworzyć przesuwając pliki, bo obecnie wolne miejsce na więcej małych bloków, ergo - nie da się ich tam wsadzić.

 

 

Inne propozycje HDD (nie wyszczególnione 2.5/3.5")

 

Lista 1-talerzowych CMR WD (listopad 2024)

 

 

 

1TB CMR 7200 RPM (1 talerz/2 głowice)

 

32MB cache

Hitachi 7K1000.D HDS721010DLE630 1TB 7200RPM (wolniejszy niż EZEX, 2011 - CMR)

WD Blue WD10EZLX-xxK4KAx 1TB (1/2) 32MB cache (Q2 2012  - CMR)

 

64MB cache

WD Blue WD10EZEX-xxRKKAx/xxZF5Ax/xxBN5Ax/xxKUWAx 64MB cache 1TB 7200RPM (Q2 2012 - CMR)

WD Blue WD10EZES-xxUFAAx 1TB 64MB

WD Green WD10EURX-63FH1Y0 1TB 7200RPM 64MB (seria pod AV, ≤ Q4 2013 - CMR)

WD Black WD1003FZEX-00MK2A0 1TB 7200RPM 64MB (seria pod AV, Q4 2013 - CMR) (1/2)

WD SE WD1002F9YZ-09H1JL0 (xxH1JLx) 1TB 7200RPM 64MB (Enterprise, seria pod NAS, 2013 - CMR) (1/2)

 

128MB cache

WD Gold WD1005FBYZ-xxYCBBx-xxRRWBx 1TB 7200RPM 128MB cache (1/2) (Enterprise, CMR, January 2018)

WD Gold WD1005VBYZ-xxRRWBx 1TB (1/2) 7200RPM, 128MB cache

WD Re WD1004FBYZ-xxYCBBx 1TB (1/2) 7200RPM, 128MB cache (datacenter, 2016  - CMR)


 

1TB CMR 5400 RPM 64MB cache

 

WD Blue WD10EZRZ-xxHTKBx 1TB 64MB 5400RPM CMR (to tak naprawdę rebrandowany Green sprzed 2015)

WD Blue (CRMLRP2L) WD10EARZ-xxC5XBx 1TB (1/1) 64MB cache

WD Red WD10EFRX-68JCSN0 (xxJCSNx/xxPJCNx/xxFYTNx) 1TB 64MB 5400RPM CMR (1/2)

WD Red Plus WD10EFPX-xxC4TNx 1TB (1/1) 5400RPM 64MB cache (chyba CMR, bo nie pisze na rml527, że SMR)

WD Purple WD10PURX-64D85Y0 (xxD85Yx/xxE5EYx/xxKC9Yx) 64MB  5400RPM 1TB CMR

WD Purple WD10PURZ-xxU8XYx/xxBDSYx 1TB 5400RPM 64MB cache CMR

WD Purple WD10EJRX-xxN74Yx 1TB 64MB cache (1/2)

WD Purple WD10EVRX-xxNXNYx 1TB 64MB cache (1/2)

WD AV-GP WD10EURX-xxFH1Yx/xxUY4Yx/xxC57Yx 1TB 64MB cache (1/2)

 

2TB 1-talerzowe CMR 5400RPM

 

WD Blue (CRMLRP2L) WD20EARZ-xxC5XBx 2TB (1/2) 64MB cache

WD Blue WD20EZAZ-xxGGJBx/xxL9GBx 2TB (1/2), 256MB cache

 

2TB 1-talerzowych nie było na tamtą chwilę

Edytowane przez deton24
Opublikowano

Dysków twardych 2,5" niema i nie będzie, skończyły się. Żyją jeszcze zewnętrzne i serwerowe ale te to SAS, a nie sata.

W dniu 24.10.2026 o 23:04, deton24 napisał(a):

Nie zostawiać dysku długo bez włączenia - podręcznikowo, przy nieużywanym HDD, ładunek magnetyczny zachowuje się przez ok. 5-10 lat (nowsze dyski z większym upakowaniem na talerz gubią ładunek szybciej).

Możesz wskazać ten podręcznik?

Pierwsze słyszę, żeby dyski miały jakikolwiek automatyczny mechanizm odświeżania danych, tym bardziej z segmentu konsumenckiego. Czy chodzi, czy nie, to bez znaczenia dla trwałości zapisu.

Ciągłe włączenie z kolei naraża na przepięcia, błędy logiczne, złośliwe oprogramowanie.

W dniu 24.10.2026 o 23:04, deton24 napisał(a):

Należy przed całym zabiegiem zawsze zgrać najpierw najważniejsze dane, jeśli nagle okaże się, że mechanika dysku jest w złym stanie, i jej nagłe obciążenie spowoduje większą awarię.

Od tego jest kilka kopii. Poza tym wypadałoby najpierw upewnić się, że dysk jest czysty, niezainfekowany. Zarówno ten odświeżany, jak i pośrednie na tymczasową kopię, czy inny z kilku kopii.

  • 2 tygodnie później...
Opublikowano (edytowane)
W dniu 26.10.2026 o 17:01, Bono_UG napisał(a):

Ciągłe włączenie z kolei naraża na przepięcia, błędy logiczne, złośliwe oprogramowanie.

No ale lepsze to, niż zostawienie niewłączonego dysku na parę lat. Tam są jeszcze mechanizmy samosmarujące się, i ta ciecz w środku wtedy wysycha i może dojść do zatarcia przy rozruchu. Do tego też głowica się może zalepić na talerzu po długim czasie (głowica zsuwa się z rampy). Pomimo wszystko, z obserwacji swoich i innych, śmiem twierdzić, że znacznie częściej spotkasz 80GB i starsze dyski niewłączane przez wiele lat, które nadal działają, niż którykolwiek nowoczesny, więc raczej bym tu winił upakowanie i magnetyzm, niż zły proces samosmarowania w nowych dyskach, który raczej powinien przez lata być lepszy, a nie gorszy, aczkolwiek z Unią nakładającą różne ograniczenia produkcyjne choćby na substancje toksyczne, jak przy aferze z cyną bezołowiową, to wszystko może być też możliwe.

 

W dniu 26.10.2026 o 17:01, Bono_UG napisał(a):

Możesz wskazać ten podręcznik?

Chodzi o mechanizm Background Media Scan (BMS).

I tak, to głównie dyski NAS i Enterprise. Mimo, że znalazłem opcję wyłączenia BMS w dyskach konsumenckich, clou okazało się faktycznie w tym, co jest wykonywane w ramach BMS w zwykłych dyskach, a co nie, bo na BMS składają się też operacje realokacji jak tutaj (choć samorzutnie na ogół i tak się taka operacja nie powiedzie, ale to nawiasem):

https://www.hddoracle.com/viewtopic.php?f=83&t=557&p2119#p2119

W zwykłych dyskach ten mechanizm odświeżania jest faktycznie niestety albo ograniczony, albo wyłączony.

Np. ATA SMART Autonomous Offline Data Collection jest często wyłączone do ręcznego wywołania.

Przedewszystkim czemu to nie działa, w dyskach konsumenckich działa parkowanie głowicy, które na logikę szybciej by ją zużywało przy takich operacjach (nawet w konsumenckich zaleca się parkowanie często wyłączyć właśnie z powodu zużycia głowicy). W serwerach nie ma parkowania głowicy, a cały skanowania powierzchni może być nawet kontrolowany, więc tam problem nie istnieje. Także raczej jesteśmy skazani na minimum odczyt całej powierzchni długim scandiskiem celem zapobieżenia samego wpływu rozmagnesowania, choć znów "podręcznikowo" to jest określane na znacznie dłuższy okres, niż to wymieniłem, choć w praktyce awarie zdarzają się znacznie częściej. A czy winny temu jest zaschnięty smar, czy ładunek, być może jest zupełnie losowe. Jak dysk złapie bady, raczej ładunek, jak się nie włączy, może smar i zatarcie. W jednym i drugim wypadku pomoże przeskanowanie dysku raz na rok czy dwa, i włączanie go (raz na rok nie stanowi przecież znowu jakiegoś zagrożenia, tylko ciągle włączanie i wyłączanie, do czego defacto i tak są z zasady dostosowane dyski konsumenckiej, ale jednak warto też mieć to na uwadze, tak).

 

Nawiasem, ciekawy news - większość dysków HDD, które trafiają do odzyskiwania danych nie miała nawet roku, a spora część nawet dwóch, aczkolwiek chodzi o dyski, które już się zepsuły, a to z większych danych Backblaze zazwyczaj 1,5%, aczkolwiek też nie wgłębiałem się, na ile ich dane mają przełożenie na wspomniane wyżej ciągłe wyłączanie i włączanie, i jak często ich modele są kupowane na rynku konsumencki i jakie ich dane mają na niego przełożenie.

https://ithardware.pl/aktualnosci/dyski_hdd_wracaja_ale_jest_z_nimi_problem_tysiace_awarii_obnazyly_jaki-55941.html

Edytowane przez deton24
Opublikowano

Przecież dyski potrafią leżeć wiele lat w magazynach zanim zostaną sprzedane. Jeżeli smar od nieużywania wysycha, to przy pracy tym bardziej wyschnie bo pracuje w wyższej temperaturze i pod obciążeniem. No i jak lichy by był, że po kilku latach degraduje?

Dyski są dosyć hermetyczne, a łożyska tym bardziej, bo przecież olej z silnika nie może przedostawać się na talerze i głowicę. Podobnie smary łożysk głowic nie mogą brudzić, a do tego zapewniać precyzję działania (nanometry?). Także to nie może być byle co.

 

W nowoczesnych prędzej bym obwiniał elektronikę albo w zasilaniu, albo w układach zapamiętujących mapę sektorów. I na podstawie artykułu to bym obstawiał.

Ewentualnie kwestia gęstości upakowania danych. Techniki zapisu się zmieniły ale objętość "komórki" pamięci mimo wszystko maleje, więc teoretycznie pole magnetyczne słabsze i łatwiej ulegnie zaburzeniu.

 

Że dysk się psuje wciągu roku, dwóch, albo żyje dekadę, to nic nowego - podobne statystyki były i 10 lat temu. Mówić oględnie "survival of the fittest" ;) 

Szkoda, że w tych statystykach nie pokusili się o przyczyny awarii, czy tak same z siebie, czy może jednak pomógł jakiś upadek, zalanie itp.

 

Co do skanowania w tle, to nie miałem kontaktu z takimi faktycznie serwerowymi.
Domowy Red czasami odpala terkotanie głowicą ale to faktycznie jakiś czas muszę nic nie robić. Wystarczy trącić myszkę i cichnie, więc nawet ciężko podejrzeć jaki proces coś robi.

Backupowy Gold subiektywnie częściej ale podobnie cokolwiek zrobię i cichnie.

Nie mam za bardzo czym odczytać logów, żeby spróbować cokolwiek zweryfikować. Victoria nie daje rady, smartctl odmawia bo niby nie ma uprawnień admina. Musiałbym się pobawić w pracy pod linuksem co tam można wyczytać.

 

Odnośnie parkowania, to jeżeli NAS-owe zaliczymy do serwerowych, to potrafią parkować stosunkowo często (raz na kilka godzin). Mam w pracy 6 Red-ów i pierwsze 4 mają nabite poniżej 100 parkowań, dwa nowsze niby identyczne ale z nowszym oprogramowaniem - kilkanaście tysięcy.

 

Jeśli chcesz dodać odpowiedź, zaloguj się lub zarejestruj nowe konto

Jedynie zarejestrowani użytkownicy mogą komentować zawartość tej strony.

Zarejestruj nowe konto

Załóż nowe konto. To bardzo proste!

Zarejestruj się

Zaloguj się

Posiadasz już konto? Zaloguj się poniżej.

Zaloguj się
  • Ostatnio przeglądający   0 użytkowników

    • Brak zarejestrowanych użytkowników przeglądających tę stronę.
×
×
  • Dodaj nową pozycję...
{literal} {/literal}