Transformacja energetyczna - OZE / fuzja jądrowa / paliwa kopalne / CO2 / ceny energii / elektromobilność

[Yahoo86 335]

Przecież takie informacje są dostępne od ręki, wystarczy poszukać (w skrócie):

 

1. Co jest uznawane za infrastrukturę krytyczną?

Zgodnie z ustawą o zarządzaniu kryzysowym, infrastruktura krytyczna w sektorze energii to:

• Sieci przesyłowe i dystrybucyjne energii elektrycznej, gazu, ciepła i paliw ciekłych.
• Stacje transformatorowe, elektrownie, magazyny gazu/paliw.
• Systemy teleinformatyczne do zarządzania infrastrukturą.
• Kluczowe punkty sieciowe (np. GPZ).

Są krytyczne, ale niekoniecznie niejawne.

 

2. Co jest publicznie dostępne dla każdego?

• Mapy sieci przesyłowych.
• Dokumenty planistyczne.
• Dane przestrzenne.
• Zgłoszenia budowlane.
• Plany miejscowe.
• Dane o awariach i planowanych wyłączeniach.

3. Co może być niejawne lub ograniczone (informacje podlegające ochronie)?

• Dokładna topologia sieci przesyłowej.
• Systemy zarządzania i monitorowania.
• Dane techniczne urządzeń.
• Plany reagowania kryzysowego.
• Scenariusze.
• Plany ochrony obiektów IK.
• Dokumenty wewnętrzne operatorów objęte klauzulą „zastrzeżone” (np. dokumentacje operacyjne).

Ustawie o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. 2019 poz. 742),

Ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2018 poz. 1560),

Ustawie o zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. 2007 nr 89 poz. 590).

 

Rodzaje informacji i ich ochrona:

• Specyfikacja urządzeń (np. RTU, SCADA, sterowniki, aparatura, itd...) - Jawna / Tajemnica przedsiębiorstwa (konfiguracje, soft, błędy, analizy najczęściej poufne).
• Dokumentacja systemów sterowania - Tajemnica przedsiębiorstwa / Poufne (architektura sieci SCADA, wewnętrzne IP, dane o procedurach awaryjnych, relacje z PSE mogą być z klauzulą).
• Dzienniki zdarzeń z incydentów - Poufne / Zastrzeżone (zbierane logi i analizy awarii mogą mieć klasyfikację niejawności).
• Oprogramowanie sterujące, logika działania - Częściowo jawne / zastrzeżone (algorytm może być znany (np. PID), ale parametry strojenia ściśle strzeżone).
• Dane z zakresu pracy sieci (telemetria, pomiary, profile mocy, plany pracy, itd...) Poufne / Zastrzeżone / Z klauzulą (w zależności od typu mogą podlegać klauzulom ustawowym lub przynajmniej NDA).

Poświadczenia bezpieczeństwa, kiedy faktycznie są wymagane.

W kontekście zamówień publicznych (np. PSE, NASK, operatorzy przesyłowi, JSW IT, PGNiG TERMIKA), poświadczenia bezpieczeństwa pojawiają się:

• W projektach wymagających dostępu do informacji niejawnych (np. klauzula poufne w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych z 5 sierpnia 2010).
• W przypadkach integracji z systemami krytycznymi państwa, np. CERT.GOV, CSIRT GOV, lub systemami klasy PSIM/SCADA/NOC dla MON, MSWiA itd.
• Gdy klient publiczny wyraźnie zastrzeże wymóg w SIWZ, np. w dokumentach przetargowych czy OPZ.

Przykład: postępowania PSE na rozwój infrastruktury teleinformatycznej dla dyspozycji mocy - niektóre ich elementy mają wymagania dot. poświadczeń na poziomie „poufne” (chodzi np. o konsultantów bezpieczeństwa lub osoby mające dostęp do konkretnych danych z pracy systemu).

 

Poświadczenia i klauzule ustawowe wchodzą w grę tam, gdzie:

• System ma istotne znaczenie dla obronności, bezpieczeństwa lub ciągłości działania kraju.
• Przetwarzane są dane strategiczne (np. o reakcjach systemu na zakłócenia, dane telemetryczne z rozdzielni).
• Praca wymaga bezpośredniego dostępu do infrastruktury lub jej monitoringu.

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Co do pytania o przetargi to odsyłam do Art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. a i b  (przetargi publiczne wymagające PoB to w większości alarmy)

 

Wykorzystuje publiczne przetargi, gdy:

Gdy przedmiot zamówienia nie wymaga dostępu do informacji niejawnych, np.:

• budowa linii NN/SN/WN
• instalacja liczników, UPS-ów, serwerów bez wrażliwych danych, itp..
• SCADA bez pełnego dostępu do warstwy bezpieczeństwa

Unika publicznych przetargów, gdy:

Projekt wiąże się z:

• dostępem do systemów operacyjnych sterujących ruchem energii (np. WAMS, EMS, SCADA)
• fizycznym dostępem do pomieszczeń ochrony IK (np. serwerownie PSE)
• integracją z systemami obrony cywilnej/teleinformatycznej
• ochroną infrastruktury przed atakiem (cyber, fizycznym)

Wtedy wybierają:

• procedury niepubliczne (zaproszenie do przetargu dla certyfikowanych firm)
• zamówienia sektorowe w trybie negocjacji z ogłoszeniem lub z wolnej ręki
• powierzenie zadań spółkom zależnym lub własnym

10 godzin temu, Bono_UG napisał(a):

Przejrzałem kilka zamówień publicznych i niepublicznych na stronie PSE. Jakoś nie znalazłem żadnej wzmianki o konieczności posiadania poświadczeń bezpieczeństwa. Są tylko typowe biznesowe klauzule poufności w umowie.

Jeżeli znasz jakieś postępowania przetargowe, gdzie takie wymogi istnieją, to chętnie zweryfikuję swoje przekonania i wiedzę. Chodzi oczywiście o linki do stron publicznych z przetargów.

   Przecież są takie na PSE, podpowiem - dostawy SSiN i przyłączenia do KSE.

 

Dostawy SSiN dla stacji elektroenergetycznych mogą wymagać PoB, ale nie zawsze muszą.

Decyzja zależy od tego, czy dana stacja została formalnie uznana za element infrastruktury krytycznej i czy:

• SSiN ma dostęp do informacji niejawnych
• SSiN integruje się z systemami nadrzędnymi (np. SCADA PSE, telemechanika, zabezpieczenia, systemy antykryzysowe), które są objęte ochroną.

Przyłączenia do KSE mogą wymagać PoB, ale nie zawsze.

PoB będzie wymagane w przypadkach:

• Przyłącze dotyczy obiektu IK.
• Projekt wymaga dostępu do danych niejawnych (np. dokumentacji systemowej PSE, konfiguracji zabezpieczeń, protokołów komunikacyjnych, tras światłowodów, itd).
• Podmiot podłącza się do infrastruktury zarządzanej przez PSE (np. ma dostęp do SCADA/EMS, kanałów komunikacji - VPN, RTU, serwery brzegowe PSE).
• Wymaga tego PSE w dokumentacji przyłączeniowej lub SIWZ/SWZ (PSE może to narzucić w wytycznych technicznych lub umowie przyłączeniowej, zwłaszcza przy napięciach WN/SN).

Uff, mam nadzieję że jest zwięźle i na temat.

[SuLac0]

Electric cars are the cleanest—and getting cleaner faster than expected

 

 

im wiekszy rozwoj miksu energetyczne, tym wieksza przepasc pomiedzy ICE, a BEV.  potwierdza sie tez, ze hybrydy to glownie marketing kreowany przez prodcuentow i lobby paliwowe

 

https://theicct.org/publication/electric-cars-life-cycle-analysis-emissions-europe-jul25/

 

 

[adashi]

To jest sukces na miarę Koalicji. Teraz rachunki będzie w stanie zrozumieć nawet .....n.

[Pentium D]

Bohatersko rozwiązano problem który rządy same stworzyły przez lata. 

[adashi]

Faktury za energię elektryczną w obecnej postaci są całkowicie zrozumiałe, to w ogóle jest jakiś wydumany problem. Przynajmniej jest jasne ile mamy tych fikuśnych pseudo podatków, opłat i dopłat.

 

Jedynym powodem ich jakiegoś upraszczania wydaje mi się zamiar ukrycia szczegółów tego za co się konkretnie płaci i próby schowania tego pod nazwami typu: dostawa, obsługa, integracja sieci itp.

[kubikolos]

do ukrywania podatkow i oplat to sa pierwsi, co za kpina z ludzi

 

otworzylem ostatni rachunek i to jest czytelne dla emerytow, nawet lupy nie trzeba, na pierwszej stronie wartosc uslugi + zuzycie, cena powiekszona dla malpy

 

na drugiej odczyt i sprzedaz + dystrybucja, dystrybucja ma wyszczegolnione wiele oplat wiec rozumiem ze to ich boli

[duniek]

wiele osob powtarza jak małpa to samo bo duzo rubryk - netto/brutto itp, do tego zwykle był to rachunek np na pol roku wiec bylo tego duzo a czasami miesiace nawet byly podzielone na 2 i tak to wyglądało na pierwszy rzut oka

tak naprawde to jest fix za 5zł bo wystarczylo zostawic jak jest + dodatkowo zrobic 3 duze rubryki
kWh zuzyte + cena za te kwh brutto
koszty stałe niezalezne od zuzycia
KWOTA RAZEM

i za kazdy miesiac osobno 

[Bono_UG]

W dniu 12.07.2025 o 01:47, Yahoo86 napisał(a):

Przecież takie informacje są dostępne od ręki, wystarczy poszukać (w skrócie):

Siedząc w branży dużo łatwiej, bo wiesz konkretnie czego i gdzie szukać.

W dniu 12.07.2025 o 01:47, Yahoo86 napisał(a):

Uff, mam nadzieję że jest zwięźle i na temat.

Tak, dzięki za tą rozpiskę i poświęcony czas.

[Dimazz]

https://wyborcza.biz/biznes/7,147758,32107317,firmy-nawalily-beneficjenci-czystego-powietrza-wzywani-do-zwrotu.html?disableRedirects=true

[Cappucino]

https://biznesalert.pl/niemcy-oze-turbiny-wylaczenia-sieci-przesylowe/

[Yahoo86]

30 minut temu, Cappucino napisał(a):

https://biznesalert.pl/niemcy-oze-turbiny-wylaczenia-sieci-przesylowe/

Jest to związek przyczynowo-skutkowy który nie powinien dziwić, w całej UE jest/będzie to samo.

To są lata zaniedbań i oszczędności o których będziemy czytać coraz częściej, jeżeli ktoś się łudził że prąd będzie tańszy to się bardzo zdziwi - to konsument pokryje koszty modernizacji/rozbudowy sieci.

 

Polecam wszystkim poszukać ile odmów przyłączenia do sieci wydało OSD w ostatnich latach, w szczególności OZE.

[LeBomB]

7 godzin temu, Yahoo86 napisał(a):

to konsument pokryje koszty modernizacji/rozbudowy sieci.

A ja tylko przypomnę, że kasa na to miała iść ze sprzedaży uprawnień do emisji, a została wydana w inny sposób

https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/uprawnienia-do-emisji-gazow-cieplarnianych.html

[Dimazz]

limity nie są za małe. Spokojnie da się w nich zmieścić przy pełnym dofinansowaniu. Pośrednicy płaczą że za mało teraz dla nich. Oni i tak wykonawcom płacili stawki 140-180zł za m2 ocieplenia styropianem 20cm z całym materiałem a limit jest 250zł za m2 to jeszcze ile zostaje. Bez problemu da się zmieścić. Tak samo 2500zł za m2 okna i chyba podobny limit jest na drzwi. 

Nie da się już wpisać 500zł za m2 ocieplenia czy okno z allegro kosztujące 1500zł za 10 czy 20k zł. 

Edytowane 21 Lipca 2025 przez Dimazz

[Yahoo86]

Gdyby ktoś był ciekawy kosztu ocieplenia bloku 7-8p. na Śląsku (W/WK-70, T/FT/MG), to koszt prawie 800tys.zł. <-- jednego członu/segmentu/klatki w  bloku.

Średnie wynagrodzenie to 3,5-4,5tys.zł.

Takie dane udostępniła spółdzielnia.

 

[Kris194]

19 minut temu, Yahoo86 napisał(a):

Średnie wynagrodzenie to 3,5-4,5tys.zł.

Takie dane udostępniła spółdzielnia.

3,5 tys zł to niby m-c wynagrodzenie budowlańca? Z którego roku te stawki? Sprzed 10 lat?

[Yahoo86]

@Karro

W przypadku mojej spółdzielnia taka sytuacja nie miała miejsca, niektóre osiedla były ocieplone ponad 15-20 lat temu i do dzisiaj się trzyma.

Tylko raz byłem świadkiem, jak ocieplenie na szkole podstawowej obok mojego bloku dosłownie zwinęło się w rulon i wylądowało pod ścianą (odwilż).

 

Wracając do termomodernizacji budynku to:

• ocieplenie ścian zewnętrznych + remonty balkonów (płytki posadzkowe, balustrady z wypełnieniem z płyt HPL)
• wykonanie nowej instalacji odgromowej
• ocieplenie stropodachu i nadbudówki maszynowni
• remont dachu
• wymianę/montaż drzwi p.poż. oddzielających strefę mieszkań od strefy wind
• malowanie klatki schodowej i innych pomieszczeń wspólnych, likwidacja części grzejników na klatkach, montaż drzwi ppoż do piwnicy
• montaż wyłącznika ppoż wraz z modernizacją instalacji elektrycznej i tablicy rozdzielczej na parterze.

 

 

@Kris194

Z zeszłego roku.

Edytowane 22 Lipca 2025 przez Yahoo86

[Yahoo86]

@Karro

Owszem, „średnie wynagrodzenie 3,5–4,5 tys.” jest logicznie nieprecyzyjne, choć spotykane w praktyce.

W rzeczywistości to zakres wynagrodzeń, a nie jedna średnia.

 

Nie miej pretensji do mnie, tylko do tego, który przepuścił biuletyn w takiej formie - ja tylko copy-paste.

Tak przy okazji (o brakujących kropkach na końcu zdania nie wspomnę ):

44 minuty temu, Karro napisał(a):

W przyszłym roku limity sie zmienią to na pewno

„W przyszłym roku limity się zmienią - to na pewno.”

44 minuty temu, Karro napisał(a):

Juz dzisiaj wieszcze ze nie obejmie to osób z podpisana umową na 2025

„Już dzisiaj wieszczę, że nie obejmie to osób z podpisaną umową na 2025 rok.”

44 minuty temu, Karro napisał(a):

I kolejna aferaka z czystego powietrza  

„I kolejna aferka z czystego powietrza.”

[zdunzdun]

4 godziny temu, Kris194 napisał(a):

3,5 tys zł to niby m-c wynagrodzenie budowlańca? Z którego roku te stawki? Sprzed 10 lat?

Normalne oficjalne stawki, a reszta pod stołem. 

Nie wiem jak jest w innych częściach kraju, ale dwóch bliskich znajomych od lat siedzi w budowlance. 

 

Typowo w budowlance (żadne tam wykończenia) i przerobili już trochę firm. Podstawa minimalna, albo niewiele powyżej tego i reszta pod stołem to w okolicach Łodzi norma 😉. 

[Kris194]

W tej branży do dziś pytania typu "z fakturą czy bez?" to norma także jakoś mnie to nie dziwi

[Dimazz]

7 godzin temu, Karro napisał(a):

Tak ,da na produkt  ale nie na prace

Czyli kocioł,okna ,drzwi tak

Docieplenie dachu,fasady,instalacja nie

 

https://muratordom.pl/budowa/elewacja/koszt-ocieplenia-domu-2025-ile-kosztuje-ocieplenie-domu-ile-robocizna-za-1m2-aa-DPRV-Zc9N-3SgA.html

 

na docieplenie dachu też jest chyba 250zł za m2 więc nie wiem jak można się nie zmieścić w tym limicie materiał i praca

 

Edytowane 22 Lipca 2025 przez Dimazz

[galakty]

7 godzin temu, Yahoo86 napisał(a):

Gdyby ktoś był ciekawy kosztu ocieplenia bloku 7-8p. na Śląsku (W/WK-70, T/FT/MG), to koszt prawie 800tys.zł. <-- jednego członu/segmentu/klatki w  bloku.

Średnie wynagrodzenie to 3,5-4,5tys.zł.

Takie dane udostępniła spółdzielnia.

 

U moich rodziców w kamienicy wyceniali na ponad milion, ale że tam mieszkają sami starzy ludzie którzy składek nie płacą to kasy nie ma na spłatę... I taka to modernizacja. 

[Camis]

9 godzin temu, Yahoo86 napisał(a):

Tylko raz byłem świadkiem, jak ocieplenie na szkole podstawowej obok mojego bloku dosłownie zwinęło się w rulon i wylądowało pod ścianą (odwilż).

Źle zrobione, nie wiem jak teraz ale kiedyś to dobre 90-95% ociepleń było robione na odwal i nie zgodnie ze sztuką.

Placki z klejem na rogach styropianu, gdzie prawidłowo cały kawałek powinien być zaciągnięty grzebieniem. Kołkowanie na lipie, w połowa kołków tylko wciśnięty talerzyk itp.

W Łodzi mogę wskazać 2 bloki po kilkaset mieszkań gdzie jest tak zrobione, fakt jak na razie trzyma się już ponad 24 lata 

A że w razie pożaru blok płonie jak pochodnia to co tam. 

 

 

[Camis]

2 godziny temu, galakty napisał(a):

U moich rodziców w kamienicy wyceniali na ponad milion,

Kamienica zabytkowa z 1924 w centrum Łodzi, 64 mieszkania, 5 kondygnacji.

70% lokali wykupionych od miasta za ~10% wartości, reszta komunalna.

 

Wołają 3 miliony za ocieplenie reszty 7 ścian, bo 2 już ocieplone (wełna skalna 15cm). Elewacja frontowa od ulicy tylko odnowiona bo konserwator nie zezwolił na ocieplenie.

Dodatkowo 1,3 miliona za podłączenie do CO i instalacje w mieszkaniach. 

[Dimazz]

ta 500zł za m2 ocieplenia wełną albo pianką dachu chyba o grubości metra.

ładna patologia

7 minut temu, Camis napisał(a):

Kamienica zabytkowa z 1924 w centrum Łodzi, 64 mieszkania, 5 kondygnacji.

70% lokali wykupionych od miasta za ~10% wartości, reszta komunalna.

 

Wołają 3 miliony za ocieplenie reszty 7 ścian, bo 2 już ocieplone (wełna skalna 15cm). Elewacja frontowa od ulicy tylko odnowiona bo konserwator nie zezwolił na ocieplenie.

Dodatkowo 1,3 miliona za podłączenie do CO i instalacje w mieszkaniach. 

a kto wymyślił ocieplanie  betonowego budynku z zewnątrz wełną? 

żadna wełna nie jest odporna na wilgoć

ładne wałki muszą tam iść cena i materiał

 

[Dimazz]

5 minut temu, Karro napisał(a):

najbardziej smieszy  20k na instalacje.

Jaka tu jest tu ekologia jak  zakladaja pompy na W55

A pozniej rachunki po 8 megawatów.

Ale to akurat dobrze dla moznych  tego świata wiec nikt sie nie czepia  

w duzym miescie nikt ci nie przyjdzie za 500

nie po prostu kłamiesz