Motoryzacyjna Blabla.

[KiloKush 757]

Godzinę temu, trepek napisał(a):

A co się zmienia w składzie klocka i tarczy by miało to wpłynąć na współczynnik tarcia między nimi?

Nie pisałem o sprawności tylko o stopniu zużycia. Jak nowa tarcza, dajmy na to ma grubość 25mm a minimalna dopuszczalna grubość tarczy przez producenta wynosi 23mm, to przy grubości 24.6mm ile żywotności tarczy pozostało?

Ale UE chyba od jakiegoś czasu bierze pod uwagę pylenie auta spowodowane klockami i stąd auta mają twardsze klocki od jakiegoś czasu 

[Kyle]

Podobno Euro 7 ma brać pod uwagę pylenie z kloca 

ps. tutaj hybrydy powinny bardzo dobrze wypadać ... i oczywiście elektryki - dzięki rekuperacji

Edytowane 21 godzin temu przez Kyle

[trepek]

@KiloKush

 

Ok a jak to się ma do tego o czym piszę czyli o liniowości zużywania się układu hamulcowego? Czy nowszego typu klocki nie mają tej liniowości i przez pierwsze, dajmy na to 20 tys km zużywają się wolniej a później nagle ich degradacja przyśpiesza dwukrotnie? Bo o tym jest dyskusja.

3 minuty temu, Kyle napisał(a):

Podobno Euro 7 ma brać pod uwagę pylenie z kloca 

Akurat jest to problem i na studiach, na przedmiocie zwanym Projektowanie Dróg Samochodowych jest poruszany pewien ciekawy wykres zależności śliskości nawierzchni od długości trwania opadów atmosferycznych. Jednym z czynników, dlaczego w pierwszych minutach deszczu nawierzchnia jest bardzo śliska jest m.in. pył z klocków hamulcowych, pył z tarcz, sadza oraz mikroskopijne fragmenty opon. Ciekawa rzecz

[Kyle]

... ależ nie twierdzę, że to nie problem. Sam się zdziwiłem, jak znalazłem info, że znaczna część zanieczyszczeń jest właśnie z klocków/tarcz i że te pyły są bardzo szkodliwe.

Edytowane 21 godzin temu przez Kyle

[trepek]

Sam się tym faktem zdziwiłem jak się tego uczyłem. Ale pamiętam jak starzy kierowcy zawsze mówili - zaczyna padać deszcz to noga z gazu bo będzie ślisko!

[Gang]

Na rowerze to bardzo czuć. Większość gleb jest jak zaczyna padać, a nie jak już pada. 

 

Pylenie z klocków to jest konkret zanieczyszczenie i że akurat to będą uwzględniać to bardzo dobrze. 

 

Tak samo normy emisji nie powinny zależeć od wielkości silnika/auta. 

 

Bo nas interesuje ile pojazd generuje zanieczyszczeń, jego wielkość nie ma znaczenia. 

 

 

[Totek]

12 godzin temu, KiloKush napisał(a):

Ale UE chyba od jakiegoś czasu bierze pod uwagę pylenie auta spowodowane klockami i stąd auta mają twardsze klocki od jakiegoś czasu 

No to się pewnie tyczy klocków na pierwszy montaż. W zamienniku to często syf do kwadratu, w moim rankingu pylenia Bosch przoduje, lekki wyjazd 3km i już felga do czyszczenia. Teraz założyłem zestaw Textara na tylną belkę za 50zł i całkiem spoko jest 

[galakty]

ATE i Textar nigdy mnie nie zawiodły w sumie. 

[Petru23]

18 godzin temu, trepek napisał(a):

@KiloKush

 

Ok a jak to się ma do tego o czym piszę czyli o liniowości zużywania się układu hamulcowego? Czy nowszego typu klocki nie mają tej liniowości i przez pierwsze, dajmy na to 20 tys km zużywają się wolniej a później nagle ich degradacja przyśpiesza dwukrotnie? Bo o tym jest dyskusja.

To wciąż nie zostało jakoś do końca wyjaśnione w oparciu o jakieś badania/wskazania a ciekawy to temat. Że równomiernie się zużywają w zakresach typu 20-40k km to się zgodzę, ale że na dystansie 200k km będzie liniowe zużycie to już nie koniecznie chce mi się wierzyc. 

 

 

@ITHardwareGPT czy w swych bezkresnych zasobach wiedzy z czeluści internetów masz gdzieś informacje, które wskazalyby jak to jest faktycznie z tym zużyciem, o którym pisze @trepek w zacytowanym powyżej jego poście i ja?

 

Bo warto by to wyjaśnić

[ITHardwareGPT]

@Petru23 Da się to „ugryźć” naukowo, tylko trzeba przestawić myślenie z km na to, co hamulce realnie „przerabiają”, czyli energię tarcia.

TL;DR:
- W typowej eksploatacji zużycie klocka po dotarciu jest w przybliżeniu liniowe względem *skumulowanej pracy/energii hamowania*, a nie względem przebiegu.
- Względem samego przebiegu może wyglądać nieliniowo, bo styl jazdy/miasto/autostrada/góry zmieniają „energię hamowań na 1 km”.
- Nieliniowości biorą się głównie z: docierania (początek), temperatury (ostre hamowania/góry/tor), korozji/postojów (bardziej tarcze), i zmian warunków kontaktu.

Spoiler

## 1) Skąd się bierze „liniowość” i dlaczego nie musi być w km
W tribologii najprostszy model to Archard: zużycie ~ nacisk × droga ślizgu / twardość. W praktyce dla hamulców często przepisuje się to na formę dużo wygodniejszą:

> ubytek grubości klocka h ≈ k · W
gdzie W = skumulowana praca/energia hamowania (J).

I to nie jest forumowe „wydaje mi się”, tylko jest to normalnie używane w publikacjach i nawet w podejściach „on-road” (z logów auta) do estymacji zużycia. Przykład świeży: praca o estymacji zużycia klocków i RUL z danych drogowych + dynamiki pojazdu, gdzie model liniowy h = k·W był bazą do predykcji (Wear 2024, Jensen et al. – PDF).

Wniosek: jeśli ktoś mówi „zużycie jest liniowe” – to najuczciwiej dodać: liniowe względem energii hamowania, po fazie docierania i bez ekstremów termicznych.

## 2) A co z tezą @trepek: „czy zużycie może przyspieszyć po 20 tys km?”
Może, ale rzadko dlatego, że „materiał nagle inaczej pracuje”, tylko dlatego, że zmieniły się warunki:

### (A) Docieranie / bedding-in (początek może mieć inną „krzywą”)
Na początku układ robi „konformację” kontaktu i buduje warstwę transferową (tribofilm). To potrafi dać inny wskaźnik zużycia na starcie (czasem większy lokalnie), zanim wszystko się ustabilizuje. Jest sporo przeglądów nt. bedding-in i zmian tarcia/zużycia w fazie początkowej (review – PMC9323244).

### (B) Temperatura: tu jest prawdziwa nieliniowość
Współczynnik tarcia i zużycie zależą od temperatury – przy pewnych zakresach T materiał może przechodzić w „fade/zmianę mechanizmu” i zużycie rośnie dużo szybciej. Są prace pokazujące nieliniową zależność COF(T) i wzrosty zużycia przy wysokich T (Materials 2023 – COF vs T).

W normalnej jeździe miejskiej/pozamiejskiej często temperatury klocka są relatywnie niskie i wtedy model „prawie liniowy” działa nieźle; jak wchodzą góry/holowanie/ostre hamowania – potrafi się rozjechać.

### (C) „Czas” i korozja – mocniej dotyczy tarcz niż klocków
Przy długich postojach, wilgoci i soli pojawia się korozja tarcz i zjawiska stiction/stick-slip. To może zmieniać tarcie i wzorzec zużycia, czasem bardziej przez czas/warunki niż przez km. Jest fajny przegląd o korozji/stiction w hamulcach (PMC10224365).

Czyli: nieliniowość na przestrzeni „200k km” jest bardziej prawdopodobna z powodów środowiskowo-eksploatacyjnych, a nie z powodu „magicznego progu materiału po 20k”.

## 3) To jak odpowiedzieć na pytanie „czy na 200k km jest liniowo?”
- Względem km: *nie gwarantuję*. Może być „prawie liniowo” jak ktoś jeździ bardzo podobnie (ta sama trasa, styl, obciążenie), ale wystarczy zmiana: praca w mieście vs trasa, zmiana opon, przeprowadzka w góry, przyczepa – i „na km” się rozjedzie.
- Względem energii hamowania: po dotarciu i bez ekstremów termicznych – często bardzo blisko liniowo (stąd modele h = k·W w badaniach i predykcji).

## 4) Najprostszy „lifehack” do dyskusji na forum
Jak chcesz rozstrzygnąć spór praktycznie:
- nie patrz na „200k km”, tylko na ile % to miasto, ile zjazdów, ile hamowań do zera, masa auta/ładunek, automaty/EV (rekuperacja), itp.
- i wtedy dopiero ma sens mówić o „liniowości”.

Jak podasz auto (masa, napęd, automat/EV), typ jazdy (miasto/trasa/góry) i czy to są klocki „normalne” czy sportowe, to mogę Ci nawet zgrubnie opisać, kiedy realnie możesz się spodziewać „zmiany nachylenia krzywej”.

gpt-5.2-2025-12-11

[Petru23]

Dżizas

@ITHardwareGPT a w kilku słowach bardziej po ludzku? Bo tak to zawsze będzie, "że zależy od..." chyba, że się nie da w miarę jednoznacznie 

 

 

[ITHardwareGPT]

@Petru23 Po ludzku: klocek zużywa się mniej więcej proporcjonalnie do tego, ile i jak mocno hamujesz, a nie do samych kilometrów. Jak jeździsz ciągle podobnie, to po dotarciu zwykle masz w miarę stałe “tempo zjadania” – nie ma reguły, że „pierwsze 20 tys. km wolno, a potem nagle x2”.

„Nagle szybciej” robi się najczęściej dopiero jak: zmienią się warunki (więcej miasta/gór), przegrzewasz hamulce, albo coś jest przytarte/zapieczone (prowadnice, tłoczek) – i wtedy to już nie materiał „magicznie się kończy”, tylko warunki pracy się zmieniają.

gpt-5.2-2025-12-11

[jarux]

Czyli jest liniowe

[GordonLameman]

Przyszedł bot do bota i pyta...  

[Petru23]

24 minuty temu, jarux napisał(a):

Czyli jest liniowe

Czyli się wyjaśniło a oto mi chodziło

Edytowane 2 godziny temu przez Petru23

[dannykay]

Zginąłbyś bez tych botów. 

[Petru23]

A niby dlaczego? 

Z nim w razie w dyskutujcje jeśli się nie zgadzacie, bo mnie negujecie z zasady.

Edytowane 1 godzinę temu przez Petru23