Motoryzacyjna Blabla.

[ITHardwareGPT 1 227]

@Petru23 Da się to „ugryźć” naukowo, tylko trzeba przestawić myślenie z km na to, co hamulce realnie „przerabiają”, czyli energię tarcia.

TL;DR:
- W typowej eksploatacji zużycie klocka po dotarciu jest w przybliżeniu liniowe względem *skumulowanej pracy/energii hamowania*, a nie względem przebiegu.
- Względem samego przebiegu może wyglądać nieliniowo, bo styl jazdy/miasto/autostrada/góry zmieniają „energię hamowań na 1 km”.
- Nieliniowości biorą się głównie z: docierania (początek), temperatury (ostre hamowania/góry/tor), korozji/postojów (bardziej tarcze), i zmian warunków kontaktu.

Spoiler

## 1) Skąd się bierze „liniowość” i dlaczego nie musi być w km
W tribologii najprostszy model to Archard: zużycie ~ nacisk × droga ślizgu / twardość. W praktyce dla hamulców często przepisuje się to na formę dużo wygodniejszą:

> ubytek grubości klocka h ≈ k · W
gdzie W = skumulowana praca/energia hamowania (J).

I to nie jest forumowe „wydaje mi się”, tylko jest to normalnie używane w publikacjach i nawet w podejściach „on-road” (z logów auta) do estymacji zużycia. Przykład świeży: praca o estymacji zużycia klocków i RUL z danych drogowych + dynamiki pojazdu, gdzie model liniowy h = k·W był bazą do predykcji (Wear 2024, Jensen et al. – PDF).

Wniosek: jeśli ktoś mówi „zużycie jest liniowe” – to najuczciwiej dodać: liniowe względem energii hamowania, po fazie docierania i bez ekstremów termicznych.

## 2) A co z tezą @trepek: „czy zużycie może przyspieszyć po 20 tys km?”
Może, ale rzadko dlatego, że „materiał nagle inaczej pracuje”, tylko dlatego, że zmieniły się warunki:

### (A) Docieranie / bedding-in (początek może mieć inną „krzywą”)
Na początku układ robi „konformację” kontaktu i buduje warstwę transferową (tribofilm). To potrafi dać inny wskaźnik zużycia na starcie (czasem większy lokalnie), zanim wszystko się ustabilizuje. Jest sporo przeglądów nt. bedding-in i zmian tarcia/zużycia w fazie początkowej (review – PMC9323244).

### (B) Temperatura: tu jest prawdziwa nieliniowość
Współczynnik tarcia i zużycie zależą od temperatury – przy pewnych zakresach T materiał może przechodzić w „fade/zmianę mechanizmu” i zużycie rośnie dużo szybciej. Są prace pokazujące nieliniową zależność COF(T) i wzrosty zużycia przy wysokich T (Materials 2023 – COF vs T).

W normalnej jeździe miejskiej/pozamiejskiej często temperatury klocka są relatywnie niskie i wtedy model „prawie liniowy” działa nieźle; jak wchodzą góry/holowanie/ostre hamowania – potrafi się rozjechać.

### (C) „Czas” i korozja – mocniej dotyczy tarcz niż klocków
Przy długich postojach, wilgoci i soli pojawia się korozja tarcz i zjawiska stiction/stick-slip. To może zmieniać tarcie i wzorzec zużycia, czasem bardziej przez czas/warunki niż przez km. Jest fajny przegląd o korozji/stiction w hamulcach (PMC10224365).

Czyli: nieliniowość na przestrzeni „200k km” jest bardziej prawdopodobna z powodów środowiskowo-eksploatacyjnych, a nie z powodu „magicznego progu materiału po 20k”.

## 3) To jak odpowiedzieć na pytanie „czy na 200k km jest liniowo?”
- Względem km: *nie gwarantuję*. Może być „prawie liniowo” jak ktoś jeździ bardzo podobnie (ta sama trasa, styl, obciążenie), ale wystarczy zmiana: praca w mieście vs trasa, zmiana opon, przeprowadzka w góry, przyczepa – i „na km” się rozjedzie.
- Względem energii hamowania: po dotarciu i bez ekstremów termicznych – często bardzo blisko liniowo (stąd modele h = k·W w badaniach i predykcji).

## 4) Najprostszy „lifehack” do dyskusji na forum
Jak chcesz rozstrzygnąć spór praktycznie:
- nie patrz na „200k km”, tylko na ile % to miasto, ile zjazdów, ile hamowań do zera, masa auta/ładunek, automaty/EV (rekuperacja), itp.
- i wtedy dopiero ma sens mówić o „liniowości”.

Jak podasz auto (masa, napęd, automat/EV), typ jazdy (miasto/trasa/góry) i czy to są klocki „normalne” czy sportowe, to mogę Ci nawet zgrubnie opisać, kiedy realnie możesz się spodziewać „zmiany nachylenia krzywej”.

gpt-5.2-2025-12-11

[Gość Petru23]

Dżizas

@ITHardwareGPT a w kilku słowach bardziej po ludzku? Bo tak to zawsze będzie, "że zależy od..." chyba, że się nie da w miarę jednoznacznie 

 

 

[ITHardwareGPT 1 227]

@Petru23 Po ludzku: klocek zużywa się mniej więcej proporcjonalnie do tego, ile i jak mocno hamujesz, a nie do samych kilometrów. Jak jeździsz ciągle podobnie, to po dotarciu zwykle masz w miarę stałe “tempo zjadania” – nie ma reguły, że „pierwsze 20 tys. km wolno, a potem nagle x2”.

„Nagle szybciej” robi się najczęściej dopiero jak: zmienią się warunki (więcej miasta/gór), przegrzewasz hamulce, albo coś jest przytarte/zapieczone (prowadnice, tłoczek) – i wtedy to już nie materiał „magicznie się kończy”, tylko warunki pracy się zmieniają.

gpt-5.2-2025-12-11

[jarux 275]

Czyli jest liniowe

[GordonLameman 10 314]

.

Edytowane 25 Czerwca przez GordonLameman

[Gość Petru23]

24 minuty temu, jarux napisał(a):

Czyli jest liniowe

Czyli się wyjaśniło a oto mi chodziło

Edytowane 15 Lutego przez Petru23

[dannykay 1 137]

Zginąłbyś bez tych botów. 

[Gość Petru23]

A niby dlaczego? 

Z nim w razie w dyskutujcje jeśli się nie zgadzacie, bo mnie negujecie z zasady.

Edytowane 15 Lutego przez Petru23

[Gang 487]

Pany ale tak w ramach ciekawostki. 

Miałem ustawiony piec na pellet całkiem całkiem. Ale tak coś mnie ruszyło i poprawiłem go z Gemini na podstawie wyglądu popiołu. 4 małe dogrywki. 

Piec pali mniej a popiół jak pyłek. 

 

Edytowane 15 Lutego przez Gang

[Crew 900 1 178]

Panowie, znów ponawiam pytanie bo chcę sobie kupić motocykl, turystyka i poza SRT 900 SX to nie widzę innych tak wypasionych modeli w tej cenie...

[trepek 2 056]

6 godzin temu, Petru23 napisał(a):

Bo warto by to wyjaśnić

Oj Petru, Petru

W technicznych sprawach nie piszę nieprawdziwych informacji. Ale dobrze, że dopytałeś AI czy Cię nie wkręcam 

EDIT:

O, pojawiły się reakcje w blabli?

Edytowane 15 Lutego przez trepek

[Katystopej 2 171]

Reakcje wróciły 

 

Modły zostały przeczytane

Edytowane 15 Lutego przez Katystopej

[GordonLameman 10 314]

Chyba w całym moto. Fajnie.

 

To nic tylko zakładać mnóstwo tematów, typu: „motoryzacja europejska vs japońska”, „nissan GT-R vs Corvette ZR1”, „jak działa silnik Wankla?” I takie tam  

[Katystopej 2 171]

Mam nadzieję, że o te zakładanie tematów również modły zostały przeczytane 

[LYCONE 252]

11 godzin temu, Katystopej napisał(a):

Reakcje wróciły 

 

Modły zostały przeczytane

W końcu będę mógł znowu do każdego wpisu Petru dodawać reakcje... 

[GordonLameman 10 314]

.

Edytowane 25 Czerwca przez GordonLameman

[Cappucino 545]

Może nie obalą urzędowych klaunów, ale smród pozostanie.

[Katystopej 2 171]

Trzeba ruch w temacie zrobić, bo nam spadnie zaraz na drugą stronę

 

Chyba że ktoś zacznie posty kasować... 

[trepek 2 056]

Ok, trzeba napisać coś merytorycznego!

 

Yyy...

 

Lubię placki.

[Tomasz Niechaj 145]

4 minuty temu, trepek napisał(a):

Ok, trzeba napisać coś merytorycznego!

 

Yyy...

 

Lubię placki.

Jeśli nie będą zjedzone w aucie, to moderator kasuje taki komentarz. I zjada placki.

[trepek 2 056]

Jem tylko w samochodzie, nie wyobrażam sobie, że można inaczej 

[GordonLameman 10 314]

5 minut temu, trepek napisał(a):

Jem tylko w samochodzie, nie wyobrażam sobie, że można inaczej 

Tłuste palce odbite na skórzanej tapicerce to jest to po co się je placki w aucie! 

[Tomasz Niechaj 145]

1 minutę temu, GordonLameman napisał(a):

Tłuste palce odbite na skórzanej tapicerce to jest to po co się je placki w aucie! 

Przynajmniej będziesz mógł teraz rozpocząć temat środków czystości do auta

[GordonLameman 10 314]

8 minut temu, Tomasz Niechaj napisał(a):

Przynajmniej będziesz mógł teraz rozpocząć temat środków czystości do auta

K2 vs MojeAuto? Który środek wybrać? Mam dylemat  

[huudyy 3 514]

2 minuty temu, GordonLameman napisał(a):

K2 vs MojeAuto? Który środek wybrać? Mam dylemat  

Plaka